Περί της διόγκωσης του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού του 2009

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

Αναζωπυρώνεται η πολιτική αντιπαράθεση, με αφορμή την κατηγορία σε βαθμό κακουργήματος, σε βάρος του πρώην προέδρου της ΕΛΣΤΑΤ και στελεχών του Γενικού Λογιστικού του Κράτους. Αιτία, η καταγγελλόμενη τεχνητή διόγκωση του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού του 2009.

            Ως προς τα στοιχεία του 2009, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση για τον κρατικού προϋπολογισμό εκείνης της χρονιάς του Υπουργού Οικονομικών (Αλογοσκούφη), που έλαβε χώρα τον Νοέμβριο του 2008, το έλλειμμα του 2009 θα ανερχόταν σε 5,2 δις ευρώ. Τότε, το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδος (ΟΕΕ), στο πλαίσιο της καθιερωμένης έκφρασης απόψεων για τον εν λόγω προϋπολογισμό, σημείωνε ότι το προϋπολογισθέν έλλειμμα ήταν ιδιαίτερα χαμηλό και ανακριβές.

Λίγους μήνες μετά, επί της ιδίας κυβέρνησης, επιβεβαιώθηκαν οι εκτιμήσεις του ΟΕΕ. Έτσι σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σταθεροποίησης και Ανάπτυξης (ΠΣΑ) των αρχών του 2009, το εξεταζόμενο έλλειμμα θα εκτινασσόταν στα 9,4 δις ευρώ.

Με τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου του 2009, παραμονές σύνταξης του προϋπολογισμού και με την κατάθεση από τον κο Παπακωνσταντίνου της εισήγησης του κρατικού προϋπολογισμού του 2010 (για πρώτη φορά σε… στικάκι!!!), η εκτίμηση για το έλλειμμα του 2009 άλλαξε προσεγγίζοντας τα 30,6 δις ευρώ. Ο χρόνος ανάμεσα στη διενέργεια των εκλογών και την παρουσίαση στη Βουλή του κρατικού προϋπολογισμού ήταν ιδιαίτερα μικρός.

Έτσι, θεωρήθηκε ότι η νέα εκτίμηση των 30,6 δις ευρώ, δεν επηρεάστηκε από διάφορα «μαγειρέματα» ή ότι η οποιαδήποτε «ανακατοσούρα» στις δαπάνες και έσοδα του προϋπολογισμού του 2009 θα ήταν περιορισμένης εμβέλειας.

Πράγματι, η απελθούσα κυβέρνηση γνώριζε ακριβώς τι γινόταν έως τον Οκτώβριο του 2009, τόσο στις δημόσιες δαπάνες όσο και στα έσοδα. Απέμεναν όμως τρεις ολόκληροι μήνες με άγνωστο μέλλον έως προς τις οικονομικές εξελίξεις του τέλους του 2009.

Με τα απολογιστικά στοιχεία για τον εν λόγω προϋπολογισμό, της περιόδου του Φεβρουαρίου του 2010, το επίμαχο έλλειμμα εκτινάχθηκε στα 36,1 δις ευρώ.

Η θεαματική αυτή διαφορά ανάμεσα στα 30,6 δις και τα 36,1 δις, μπορεί να οφείλεται είτε σε μεταφορές δαπανών από το 2010 στο 2009 είτε σε μεταφορές εσόδων από το 2009 στο 2010 ή στις κακές εκτιμήσεις του Οκτωβρίου του 2009 για το κλείσιμο της χρονιάς.

Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η διόγκωση στα 36,1 δις ευρώ, μας έριξε στην αγκαλιά του ΔΝΤ και οι ομολογουμένως πρωτόγνωροι και κακότεχνοι χειρισμοί της περιόδου των αρχών του 2010 ήταν η κύρια αιτία του τότε Μνημονίου.

Οι υποστηριχτές αυτής της άποψης υπονοούν άραγε ότι με έλλειμμα, το 2009, της τάξης περίπου των 30 δις ευρώ ή έστω λίγο χαμηλότερο, της τάξης των 25-28 δις ευρώ και με χρέος που κάλπαζε εδώ και χρόνια (σε απόλυτες τιμές) δε θα συνέβαιναν όσα συνέβησαν;

Από την άλλη, υπονοούν ότι η εκτίναξη του ελλείμματος από τα 5,2 δις ευρώ στα 30 δις ευρώ (ή έστω στα 25-28 δις) αποτελεί ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας;

Τα ανωτέρω ηχούν μάλλον ως κακόγουστο αστείο!. Με μαθηματική ακρίβεια οδεύαμε στο Μνημόνιο, καθώς αδυνατούσαμε να συμμαζέψουμε τα δημοσιονομικά μας ελλείμματα για χρόνια ενώ από την άλλη, σημαντικές εξελίξεις (αποβιομηχάνιση, η σε μοναδική έκταση διαφθορά κ.λπ) επιβεβαίωναν το αναπόφευκτο. Αυτό έγινε ιδιαίτερα εμφανές μετά το 2004.

Να υπενθυμίσουμε ότι οι καταναλωτικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού από το 2005 έως το 2009, εκτοξεύθηκαν από 48,6 δις ευρώ σε 71,4 δις (με τόκους εξόφλησης των δανείων του κράτους που άρχισαν το 2005 από 9 δις και κατέληξαν αυξανόμενοι σε 12,1 δις το 2009).

Ως προς τις προαναφερθείσες μεταφορές των δαπανών-εσόδων από χρονιά σε χρονιά, αν και κατακριτέες, αποτελούν μια πρακτική που χρησιμοποιήθηκε κατ’ επανάληψη στη διαμόρφωση των προϋπολογισμών της χώρας (βλ. Απογραφή του 2004).

Οι ανωτέρω δυσμενείς εξελίξεις της ελληνικής οικονομίας, όπως και ο περιορισμένος δυναμισμός της, όλα λοιπόν ήταν γνωστά στους «εκτελεστές» των οίκων αξιολόγησης και των μεγαθηρίων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, πριν την εκδήλωση της δικής μας κρίσης το 2010.

Το ερώτημα που απομένει να απαντηθεί είναι το εξής: Γιατί οι οίκοι αξιολόγησης μας κρατούσαν βαθμολογικά σε υψηλό σημείο, όταν όλα γύρω στη χώρα μας εμφανώς κατέρρεαν; Έγιναν λάθος εκτιμήσεις και υπολογισμοί (όπως με τη Lehman Brothers ή όπως με τους διαβόητους πολλαπλασιαστές του ΔΝΤ) ή όλα εξελίχθηκαν κατά τους σχεδιασμούς ενός πανίσχυρου διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, που στην ουσία συγκυβερνά στον πλανήτη;

Η μόνη λύση …

Ο Έλληνας πολίτης σήμερα βρίσκεται σε πλήρη σύγχυση η οποία πηγάζει από το έντονο παρασκήνιο της πληροφόρησης την οποία λαμβάνει από τα ΜΜΕ αλλά και το Διαδίκτυο. Η διάχυση των πληροφοριών είναι πολλαπλή, ποικίλη και συχνά αντικρουόμενη, ανάλογα με τις κατευθύνσεις των συμφερόντων τα οποία εξυπηρετεί. Όλα αυτά συντελούν ώστε ο πολίτης να αισθάνεται ανίσχυρος και να μην αντιδρά στην προσπάθειά του να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει για να αντιδράσει ανάλογα.

.

Όλοι αποδέχονται άμεσα ή έμμεσα ή και παράπλευρα, ότι το Κράτος έχει «πτωχεύσει». Κανείς όμως δεν ενδιαφέρεται να εξηγήσει στους πολίτες, ποιοι είναι οι έχοντες την ευθύνη για αυτό. Οι περισσότεροι αποδέχονται, ότι φταίει το πολιτικό σύστημα διαχρονικά, αλλά κανείς δεν θέλει να αναλύσει τα αίτια, τα λάθη και τις πολιτικές που οδήγησαν τη χώρα στην κατάσταση αυτή. Η άρχουσα πολιτική τάξη πιστεύει ότι με την εκλογική διαδικασία ουσιαστικά λαμβάνει και άφεση των αμαρτιών της για τα προηγούμενα λάθη της.

Οι έλληνες πολίτες έχουν γαλουχηθεί σε ένα κρατικοδίαιτο κράτος το οποίο ξεκινά από τον απλό πολίτη, τον μισθωτό, τον συνταξιούχο, τον συνδικαλιστή τον επιχειρηματία και την άρχουσα τάξη, οικονομική και πολιτική. Όλοι είχαν το Κράτος ως τελικό αποκούμπι, τον «πατερούλη» ο οποίος αναλάμβανε να λύσει τα όποια προβλήματα. Η δομή αυτή του Κράτους αλλά και της κοινωνίας δημιούργησε στερεότυπα και νοοτροπίες οι οποίες αλλάζουν με τρομερή δυσκολία, γιατί έχουν γίνει κατεστημένο.

Σήμερα η Ελλάδα παραδόθηκε άνευ όρων στους πιστωτές της, δηλαδή στα υπόλοιπα κράτη – μέλη της Ευρωζώνης και στο ΔΝΤ, τα οποία χορηγούν το απαραίτητο χρήμα ώστε η χώρα να λειτουργεί. Οι όροι που τέθηκαν για την παροχή πιστώσεων είναι κατά ομολογία όλων, αλλά και ίδιων των δανειστών σκληροί και πολλές φορές άδικοι, ενώ δεν επιτυγχάνουν τις περισσότερες φορές το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Είναι γνωστό σε όλους ότι η Ελλάδα αποτέλεσε το πειραματόζωο της Ευρώπης αλλά και του ΔΝΤ στην εφαρμογή στρατηγικών λιτότητας σε μία χώρα μέλος ένωσης με κοινό νόμισμα.

Οι πολέμιοι των στρατηγικών αυτών είναι εμφανές ότι προσπαθούν να χαϊδέψουν την ανάγκη των πολιτών να δουν φώς στην άκρη ενός τούνελ χωρίς τελειωμό. Πολιτικά ίσως να είναι ορθό, αλλά οικονομικά κανείς δεν δίνει μία επαρκή και τεκμηριωμένη λύση για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Κανένας δεν μπορεί να ξεχνά ότι ζούμε σε ένα πλανήτη όπου η παγκοσμιοποίηση έχει δημιουργήσει νέες ανταγωνιστικές συνθήκες, στις οποίες οφείλουμε να προσαρμοστούμε αν θέλουμε να επιβιώσουμε.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα δρόμο δύσκολο και δυστυχώς από αυτόν θα βγούμε μόνοι μας χωρίς τη βοήθεια τρίτων. Η μόνη λύση είναι να φανερωθεί η πλήρης αλήθεια στον λαό και οι ευθύνες όλων όσων μας έφεραν έως εδώ διαχρονικά. Παράλληλα να σχεδιαστεί ένα εθνικό σχέδιο εξόδου από την κρίση το οποίο να στηρίζεται στις πραγματικές εγχώριες και παγκόσμιες συνθήκες. Δύσκολο μεν ακατόρθωτο όχι, αρκεί να συγκρουστεί με νοοτροπίες, συμφέροντα προκαταλήψεις, δημιουργώντας αίσθημα δικαίου και δικαιοσύνης, για όλους τους  πολίτες. Είναι σαφές ότι το μπορούμε διότι  διαθέτουμε ιδέες αλλά και δυναμικό, το ζήτημα είναι αν το θέλουμε όλοι ειλικρινά, γιατί πρέπει να θυσιάσουμε το εγώ για το εσείς.

…και όμως παραμένουμε πεισματικά αδιόρθωτοι!.

(Η περίπτωση του ΟΛΘ)

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

Μεγάλη αύξηση διακίνησης χύδην φορτίου κατά 41,14%, (δηλ. χύμα φορτίου υγρών και ξηρών εμπορευμάτων, όπως δημητριακών, σιδηρομεταλλευμάτων, λιπασμάτων, αργού πετρελαίου κ.λπ) σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο, Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου, κατέγραψε ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ).

Να σημειωθεί βέβαια ότι αυτή η θετική εξέλιξη σημειώθηκε μετά από μια θεαματική μείωση του χύδην φορτίου κατά 21% το 2011. Μειώσεις καταγράφηκαν επίσης από το 2007-9 της τάξης του 13,4% αθροιστικά. Μόνο το 2010 παρατηρήθηκε μια μικρή αύξηση στο χύδην φορτίο κατά 7,8%. Από τα ανωτέρω εύλογα προκύπτει ότι η φετινή άνοδος στην ουσία αντισταθμίζει σημαντικό μέρος των ζημιών μετά το 2007.

Ως προς τα κοντέινερς (TEUs), εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι ο αριθμός τους ακόμη και σήμερα είναι πολύ κατώτερος από εκείνον του 2007 (το 2007 ήταν 307.254, το 2011 ήταν 205.103). Nα σημειώσουμε όμως ότι τα προϊόντα υψηλής αξίας μεταφέρονται μέσω κοντέινερς και όχι μέσω του χύδην φορτίου.

Συχνά προτάσσεται η κρίση και η ύφεση που χαρακτηρίζει τη χώρα, ως η κύρια αιτία που επηρεάζει δυσμενώς το λιμάνι. Εδώ όμως υπενθυμίζουμε τον ρόλο ύπαρξης του συγκεκριμένου λιμανιού: Δε δημιουργήθηκε για την τοπική αγορά αλλά μια τεράστια αγορά, αυτήν των Βαλκανίων, που όλως τυχαίως δε γνωρίζει ύφεση!.

Έχοντας υπόψη τη στρατηγική θέση του ΟΛΘ και την ενδοχώρα που καλείται να εξυπηρετήσει, αυτό έπρεπε να συγκρίνεται με τα αντίστοιχα της Μασσαλίας, της Γένοβας και της Βαρκελώνης (που κατατάσσονται στα πρώτα 22 της Ευρώπης) και όχι της Ριέκας ή άλλων λιμανιών που ανέτειλαν την τελευταία δεκαετία.

Στη δυναμική ανάπτυξης των λιμανιών και ως εκ τούτου στη διεθνή τους ταξινόμηση, κυρίαρχο ρόλο καλούνται να παίξουν οι δεξιότητες των διοικούντων!

Προτάσσεται ενίοτε, ότι ο ΟΛΘ άγγιξε τα ανώτατα όρια των δυνατοτήτων του. Πώς όμως προσδιορίζονται αυτά τα όρια; Απλά χαράσσονται σε κάθε Οργανισμό από τη στρατηγική της ηγεσίας του. Η τελευταία αντανακλά εύλογα τις δυνατότητες των διοικούντων. Διοικητές ή Διευθύνοντες Σύμβουλοι με τα απαιτούμενα εχέγγυα μεταθέτουν τα ανώτατα όρια των δυνατοτήτων κάθε επιχείρησης προς τα άνω. Διαφορετικά, αρκούνται σε μέτριες λύσεις, που τους προσφέρουν χαμηλά ανώτατα όρια και κατά συνέπεια, χαμηλή διεθνή βαθμολογική κατάταξη.

Η Ελλάδα, λόγω της κρίσης που τη μαστίζει, ζει στην ουσία μια εμπόλεμη κατάσταση. Αν όλοι έκαναν καλά τη δουλειά τους, ο ΟΛΘ, όπως και κάθε ΔΕΚΟ, δε θα έφθανε στο σημείο που βρίσκεται.

Αν δε ξεμπροστιάσουμε λοιπόν το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα, που ευθύνεται για τις αποδόσεις κάθε δημόσιου οργανισμού, τότε δεν πρόκειται να βελτιωθεί. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να αποφευχθεί η έκθεση κάποιων πραγματικών στοιχείων, που αν και συχνά θεωρείται άκομψη πράξη, είναι αναπόφευκτη αν όχι επιβεβλημένη.

Έχοντας τα ανωτέρω ως εισαγωγή, παραθέτουμε κάποια ενδιαφέροντα ποιοτικά στοιχεία από τα δημοσιευμένα βιογραφικά σημειώματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) του ΟΛΘ, που σκιαγραφούν το εύρος της συνάφειας των γνώσεων τους με τις ανάγκες του λιμανιού. Τα όσα εκτίθενται μπορούν να δικαιολογήσουν την ανεπαρκή δυναμική του δεύτερου λιμανιού της χώρας, όπως και τις εξελίξεις που ζούμε.

Αναλυτικότερα, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΛΘ είναι νομικός, κομματικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και χωρίς την γνώση και εμπειρία σε θέματα πολιτικής θαλασσίων μεταφορών ή logistics ή οτιδήποτε άλλο σχετικό. Όλη του η καριέρα αναφέρεται σε θέσεις που κατείχε στο κράτος, (Ειδικός Σύμβουλος της ΕΡΤ, Ειδικός Σύμβουλος στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Γενικός Γραμματέας Εμπορίου κ.λπ.).

Από το βιογραφικό του δεν προκύπτει ότι ασχολήθηκε κατά το παρελθόν με τη μάχιμη δικηγορία ή με οτιδήποτε άλλο σχετικό με τον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που θα του προσέφερε διοικητικές δεξιότητες. Ο ίδιος υποστηρίζει βέβαια ότι η θέση που κατέχει την κατέλαβε με αξιοκρατικό τρόπο!.

Το βιογραφικό του όμως υποδηλώνει, μέσα από τις θέσεις στο κράτος που του δόθηκαν, ότι ακολουθεί μια πορεία που χαράσσεται από άλλους. Πράγματι, ο Δ/νων Σύμβουλος του ΟΛΘ είναι στενός συνεργάτης και Διευθυντής του πολιτικού γραφείου του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ. Από τα ανωτέρω λοιπόν φαίνεται να αποτελεί μάλλον μια κλασική μορφή κρατικοδίαιτου κομματικού στελέχους, που κινείται στη σκιά ενός βαρόνου της πολιτικής εδώ και δυο δεκαετίες.

Ως προς τα υπόλοιπα μέλη του Δ.Σ. του ΟΛΘ, τα βιογραφικά τεσσάρων μελών είναι ιδιαίτερα πλούσια δείχνοντας τις επαρκείς τους γνώσεις, όχι σε θέματα σχετικά με το λιμάνι, άλλα σε τραπεζικά, ή εμπορικού δικαίου, ή στα μαθηματικά-στατιστική και την οικονομία της γνώσης.

Δεν  λείπουν βέβαια από το Δ.Σ. του ΟΛΘ και στελέχη της αυτοδιοίκησης, όπως ένας δημοτικός και μια πρώην νομαρχιακός σύμβουλος. Ο πρώτος οικονομολόγος, υπ. Βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ και η δεύτερη χημικός, έμπορος και με πλούσιο συνδικαλιστικό έργο ως μέλος της ΠΑΣΠ. Έχουν ασχοληθεί επισταμένα είτε με την αποκομιδή των αστικών απορριμμάτων / στερεών αποβλήτων, είτε με τη δομή και λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, είτε με τα προβλήματα των νέων, δηλαδή με ό,τι ακριβώς… χρειάζεται ένα σύγχρονο λιμάνι!!!.

Τα μόνα μέλη του Δ.Σ. που διαθέτουν (ευτυχώς) επαρκή σχετική εμπειρία είναι οι δύο εκπρόσωποι των εργαζομένων.

Αν όλοι οι ανωτέρω οδήγησαν σε άνοδο του τζίρου του λιμανιού κατά 7,88% κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2012, μπορείτε να φανταστείτε  το μέγεθος του τζίρου του ΟΛΘ (όπως και κάθε ΔΕΚΟ) αν το λιμάνι δεν έπαιζε διαχρονικά το ρόλο του παραμάγαζου των γραφείων των βαρόνων της πολιτικής της πόλης ή της χώρας;

Bέβαια αξίζει να σημειωθεί ότι η υφιστάμενη Διοίκηση έχει συνδέσει το λιμάνι με την πόλη της Θεσσαλονίκης, μέσω σειράς έργων και πρωτοβουλιών (παραχώρηση αίθουσας για την ταινιοθήκη, χώροι εκθέσεων κ.λπ). Το ερώτημα όμως που εύλογα προκύπτει από τα ανωτέρω και έχοντας υπόψη τα όσα προσφέρουν άλλα ανταγωνιστικά λιμάνια του ΟΛΘ, είναι το εξής: Με τη θάλασσα πότε θα συνδεθεί ο ΟΛΘ;

Από το παράδειγμα του ΟΛΘ εύλογα συνάγεται το ακόλουθο: Παρά το γεγονός ότι η χώρα είναι σε ελεύθερη πτώση, η κουλτούρα που την οδήγησε στην οικτρή θέση που βρίσκεται, εξακολουθεί πεισματικά να αντιστέκεται σε κάθε ουσιαστική αλλαγή. Έτσι, θεωρείται ακόμη και σήμερα αυτονόητο, ότι οι ΔΕΚΟ –πλην εξαιρέσεων όπως κατ’ επανάληψη έχουμε τονίσει– πρέπει να είναι προέκταση των γραφείων των βαρόνων της πολιτικής. Οι καθ’ ύλην αρμόδιοι επιστήμονες θεωρούνται παρείσακτοι, ενώ κάθε ανεπάγγελτο κομματικό στέλεχος, που βαπτίζεται ως ειδικός σε κάθε θέση που του αναθέτει ο πολιτικός του μέντορας, βιώνει την αυταπάτη ότι την καταλαμβάνει… με το σπαθί του.

Μπορεί τα όσα αναφέρθηκαν να ηχούν ιδιαίτερα αιχμηρά. Αν και η κριτική αυτή είναι αποδεκτή, δε θεωρούμε όμως ότι έχουμε πολλά περιθώρια να αναπαράγουμε και να εξακολουθούμε να ανεχόμαστε την κουλτούρα της αυτοκαταστροφής μας!   

Θ Ρ Υ Λ Ο Ι Κ Α Ι Θ Ρ Η Ν Ο Ι

Α Ρ Θ Ρ Ο       Τ Ο Υ         Ε Υ Α Γ Γ Ε Λ Ο Υ          Ρ Α Φ Τ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ

ΝΟΜΙΚΟΥ-ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥ-τ. ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

                    Είναι  υπέροχο , συνάμα και θλιβερό ,να περιγράψει κανείς την διαδρομή λατρεμένων κάποτε ινδαλμάτων , λαμπερών ηθοποιών, σταρς που μονοπωλούσαν τα εβδομαδιαία περιοδικά  εποχής.

                    Ισως είναι το μοναδικό επάγγελμα ,στο οποίο μια κλωστή απέχει η επιτυχία από την αποτυχία, ο θρίαμβος από την συντριβή, η λάμψη από το σκοτάδι, η προβολή από την εγκατάλειψη.

                    Τα γηρατειά, αναπόφευκτο σημάδι του τέλους για τον καθένα μας , βιώνονται τόσο έντονα και οδυνηρά για τους ηθοποιούς.

                    Αν και  για αυτούς αρχίζουν νωρίτερα, όταν  σβήνουν  οι προβολείς της προβολής τους, οι πηχυαίοι τίτλοι των λαμπρών ονομάτων τους.

                    Όταν οι αίθουσες θεάτρων και κινηματογράφων  από  υπερπλήρεις μεταβάλλονται σε άδειες, τα χειροκροτήματα δίνουν την θέση τους στις αποδοκιμασίες, πέφτει η αυλαία για τα σούπερ αστέρια.

                    Πόσο όμως προετοιμασμένοι είναι  οι ηθοποιοί να αντιμετωπίσουν το πέρασμά τους στο περιθώριο, την ασημότητα της ζωής τους, την αδιαφορία του κόσμου;

                    Δεν με αναγνωρίσατε ,ερώτησε πρόσφατα γνωστός , ηλικιωμένος πλέον ηθοποιός , με την αγωνία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του, συγκάτοικό του που τον κοίταζε περίεργα;

                    Οι  άνθρωποι ,ανασφαλείς και ημιτελείς, έχουν ανάγκη ειδώλων για  να λατρέψουν, να ασχοληθούν με αυτά, να τα παρακολουθούν, να φωτογραφίζονται μαζί τους.

                     Και όταν εμφανισθούν καινούργια, με μεγάλη ευκολία εγκαταλείπουν  τα παλιά, που  περιπίπτουν σε μια μόνιμη κατάθλιψη, από την οποία πολλά δεν συνέρχονται ποτέ.

                     Είναι τρομερό,  διάσημοι κάποτε ηθοποιοί να βρίσκονται νεκροί σε άθλια σπίτια, σε κατάσταση σήψης , εγκαταλειμμένοι  και μόνοι.

                      Είναι δυσάρεστο, θρύλοι του θεάματος, πρόσφατα σχετικά, να κοιμούνται δίπλα σε σκουπίδια, άστεγοι και περιφρονημένοι.

                       Είναι αναπόφευκτο να αναφερθούν και τα λάθη φυσικά που οι ηθοποιοί υπέπεσαν , όταν πίστευαν στην αιωνιότητα και την διαρκή τους λάμψη.

                      Μ η ξεχνούμε όμως ότι είναι απλά ηθοποιοί  κι ότι όλοι τους σχεδόν είναι μέλη της οικογένειάς μας,  δεδομένου ότι τους φιλοξενούμε και τους βλέπουμε περισσότερο ίσως και από πολύ δικούς μας ανθρώπους.-

ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΑΘΡΑ ΚΑΙ ΥΠΟΠΤΑ

ΑΡΘΡΟ  ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΥ,

 ΝΟΜΙΚΟΥ-ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥ

  τ. ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

                    Είναι βέβαιο ότι οι προβεβλημένοι αστέρες, οι τηλεοπτικοί ήρωες, οι νυκτερινοί διαχειριστές καλλίγραμμων δεσποινίδων, οι ξύλινοι  πολιτικοί ηγέτες  δεν προέκυψαν από πανελλαδικές δημοσκοπήσεις η έρευνες ακριβείς και ειλικρινείς.

                     Η ελαφρότητα και η ευτέλεια κάποιων , ενταγμένων  σε σύστημα  απαξίας και  αναξιοκρατίας, απογειώνουν  ψεύτικα είδωλα, καρικατούρες   φτηνές, αιμοσταγείς και φθονερούς τύπους , ντυμένους προβιές  ανθρωποφάγων.

                     Πρότυπα σαθρά και ύποπτα, αισχροί παιδαγωγοί  γενεών και γενεών δείχνουν τον  δρόμο της εύκολης και πετυχημένης πορείας σε  νέους και νέες , θλιβερούς ονειροπόλους λαμπερής καριέρας.

                     Διαπαιδαγώγηση σαφώς υπέρτερη της οικογενειακής και σχολικής προσπάθειας για δημιουργία οντοτήτων με κάποιες αρχές και αξίες.

                    Πολιτικοί ακροβάτες, σαλτιμπάγκοι κάκιστης ποιότητας, τρομοκράτες παρουσιαστές-ακόμη και ο Παλαιοκώστας υποκλίθηκε στην υπεροχή τους- κάκιστοι ηθοποιοί-θιασάρχες, ημίγυμνες άγνωστες φιγούρες που κοσμούν άθλια εξώφυλλα εφημερίδων  αφήνουν το στίγμα τους –δίκην σκυτάλης- για να το παραλάβουν φερέλπιδες κορασίδες και μυώδεις νεανίες.

                    Πτυχία, αποκτημένα με ιδρώτα και αίμα, ωχριούν μπροστά  σε ευμεγέθη στήθη, καλλίγραμμα σώματα, πολλά υποσχόμενα , που  έχουν σαφή προτεραιότητα στις επαγγελματικές και προσωπικές επιλογές.

                     Κυκλώματα με στεγανά, επιχειρηματίες σκληροί και άτεγκτοι, κυρίες επικεφαλής φιλανθρωπικών οργανώσεων, σύζυγοι εύπορων καναλαρχών –συγγραφείς περιωπής- ποδοσφαιρικοί παράγοντες ,εναλλασσόμενοι μεταξύ φυλακής και πολυτελών ξενοδοχείων  συμπληρώνουν  το κάδρο των προτύπων.

                   Σε αυτό το σημαδεμένο παρόν και το αμφίβολο μέλλον σκέφτεται κανείς πως μπορεί να ξεφύγει από τον ασφυκτικό κλοιό και να διαγράψει την δική του πορεία στην μικρή-μεγάλη ζωή του.