ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝΟΙ

ΑΡΘΡΟ  ΤΟΥ  ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ  ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΟΜΙΚΟΥ-ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥ

τ. ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΤΟΥ  ΤΗΣ  ΤΡΑΠΕΖΗΣ  ΤΗΣ  ΕΛΛΑΔΟΣ

Κανέναν δεν εξέπληξε η δίωξη του δημοσιογράφου ΚΏΣΤΑ ΒΑΞΕΒΑΝΗ, στο περιοδικό του οποίου αναφέρθηκαν τα ονόματα όσων εξήγαγαν νόμιμα η παράνομα μεγάλα ή τεράστια ποσά.

Το εθιμικό δίκαιο στην Ελλάδα επιβάλλει την συγκάλυψη των ενόχων, των εγκληματιών, των επιόρκων, προς μεγάλη δυσαρέσκεια των πολιτών.

Αντί  των σκληρών μέτρων που η πολιτεία όφειλε να λάβει σε βάρος όλων όσοι ελαφρά τη καρδία, χαλαρή την συνείδηση, ευρεία την προσδοκία οφέλους από ενδεχόμενη πτώχευση της χώρας, μετέφεραν δισεκατομμύρια ευρώ σε εύρωστες τράπεζες προηγμένων χωρών της Ευρώπης, δηλώνει ανενδοίαστα διά των εκπροσώπων της ότι το θέμα θα ερευνηθεί, τα DVDs  ήταν προϊόν υποκλοπής κ.λπ.

Προφανώς η κωλυσιεργία αποδεικνύει την εμφανή πρόθεση των διοικούντων να παγώσουν το μέγιστο αυτό πρόβλημα, να το διαιωνίσουν, να τιμωρηθούν πρώτιστα οι καταγγέλλοντες και αργότερα  να αμνηστευθούν οι ένοχοι.

Η διεθνής κατακραυγή για την σύλληψη του δημοσιογράφου δείχνει την μεγάλη διαφορά που υπάρχει μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης όσον αφορά στον ορθολογισμό, στην εκτίμηση των καταστάσεων και στην εφαρμογή του ποινικού δικαίου.

Η φορολόγηση των μη δηλωθέντων ποσών με το μεγαλύτερο ποσοστό θα απέφερε αρκετά ευρώ που θα διευκόλυναν τις ενέργειες της Κυβέρνησης.

Αντί όλων αυτών όμως τα μέτρα που λαμβάνονται, φέρνουν σε πολύ δύσκολη θέση τους μισθωτούς και συνταξιούχους, εύκολα θύματα στην πολιτική αρένα.

Και οι Έλληνες άφωνοι, απογοητευμένοι, βιώνουν μια πρωτόγνωρη θλίψη, μια πρωτοφανούς έντασης και έκτασης ήττα, μια συντριβή των ονείρων τους, των προγραμμάτων τους, των προγραμματισμών τους.

Η αντίδραση του λαού, η ομόνοια, η αλληλεγγύη που πρέπει να επιδείξει ασφαλώς παρηγορεί, αλλά δεν επιλύει το πρόβλημα.

Στον ορίζοντα πάντως δεν διαφαίνεται ίχνος ελπίδας, που θα εμψύχωνε και θα ενθάρρυνε όλους μας.-

Η αέναη θυσία μιας σύγχρονής Ιφιγένειας!

του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

Άπνοια στη θάλασσα του Αιγαίου!. Δεν φουσκώνουν τα πανιά των πλοίων του ελληνικού στόλου που πλέουν για την Τροία. Και τώρα τι να κάνουμε αναρωτιέται ο στρατός των Ελλήνων;

Να θυσιάσει ο αρχηγός την αγαπημένη του μικροκόρη,  Ιφιγένεια, αποφάσισαν οι Θεοί.

Ως η σύγχρονη λοιπόν μικροκόρη του πρώην πρωθυπουργού των Ελλήνων, Γεωργίου Παπανδρέου, ο νυν αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, δέχτηκε να θυσιαστεί (για πρώτη φορά)  στο βωμό του εθνικού χρέους, αναλαμβάνοντας την θέση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας.

Το τι και ποιος θυσιάστηκε βέβαια εκείνη την περίοδο, αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα φιλοσοφικό ερώτημα. Για ορισμένους η αποδοχή του καυτού θώκου του Ελληνικού Υπουργείου Οικονομικών από έναν πολιτικό του διαμετρήματος του κου Βενιζέλου, θα μπορούσε πράγματι να χαρακτηριστεί θυσία! Για πολλούς όμως άλλους, ό,τι πραγματικά θυσιάστηκε με την επιλογή εκείνη, ήταν το μέλλον του ελληνικού λαού.

Προκειμένου να αποδώσουμε λοιπόν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, καλό είναι να τονίσουμε καταρχάς ότι το προαναφερθέν Υπουργείο ουδεμία σχέση έχει με τα αντίστοιχα του Πολιτισμού ή της Παιδείας για παράδειγμα, η θήτευση στα οποία δεν προαπαιτεί απαραίτητα ειδικές τεχνικές γνώσεις.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας απαιτεί Υπουργούς –ιδιαίτερα για την χώρα μας λόγω των δομών του κράτους και των θεσμικών κενών που προκαλούν– με εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις και εμπειρία στον σχεδιασμό και άσκηση μέτρων οικονομικής πολιτικής. Η πορεία άλλωστε του άπειρου σε χρηματοοικονομικά και δημόσια οικονομικά προκατόχου του, θα μπορούσε να αποτελεί το τέλειο παράδειγμα προς αποφυγή.

Είναι λοιπόν πέραν κάθε λογικής η αποδοχή της συγκεκριμένης θέσης από ένα άτομο (όχι απαραίτητα οικονομολόγο) χωρίς τις απαιτούμενες δεξιότητες. Δε γίνεται την ώρα που δίνει o οποιοσδήποτε Υπουργός Οικονομικών μάχες σ’ έναν ασύμμετρο διεθνή οικονομικό πόλεμο, να στηρίζει τις δυνάμεις σου μόνο σε συμβούλους με μη θεσμικό ρόλο, που απλά ανήκουν στο περιβάλλον του.

Μετά από λίγο καιρό ο κος Βενιζέλος αποφάσισε να ξαναθυσιαστεί, αναλαμβάνοντας την αρχηγεία του ΠΑΣΟΚ. Και οι ανεπιτυχείς προσπάθειες για προσωπική θυσία συνεχίζονται και στο πλαίσιο της τριμερούς κυβέρνησης…

Αποτελεί λοιπόν ο νυν Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ την σύγχρονη τραγική φιγούρα της Ιφιγένειας ή όχι; Αφού εκ των προτέρων ο ίδιος γνώριζε –και λόγω της γνωστής του ευφυϊας– ότι θα αποτύχει στον ρόλο που του ανατέθηκε, ως Υπουργού Οικονομικών, είναι δυνατόν να πίστευε ότι με τον τρόπο αυτό θα έσωζε τον τόπο και θα ανάτασσε το κόμμα του οποίου διακαώς ήθελε να ηγηθεί;

Μήπως έλπιζε ότι κι’ αυτός θα είχε την τύχη της Ιφιγένειας, η οποία θα σωζόταν την τελευταία στιγμή από τους δυνατούς της Ευρώπης, όπως και έγινε; Μήπως πίστευε ή ακόμη πιστεύει ότι  παρά την όποια αποτυχία του στα οικονομικά της ψωροκώσταινας και την σημερινή καθίζηση του ΠΑΣΟΚ, στο τέλος μια μπουχτισμένη πια Άρτεμης θα τον αρπάξει για πολλοστή φορά από το θυσιαστήριο διασώζοντας το πολιτικό του κεφάλαιο;

Και αν έχει εκνευριστεί η Άρτεμης μαζί του και τον εγκαταλείψει τελικά, τότε μπορεί να ποντάρει ότι θα γλιτώσει τη θυσία, εξαιτίας μιας αναπάντεχης απεργίας της υπεύθυνης ιέρειας της τελετής, ή της αποχής από τα καθήκοντά τους των συντηρητών του βωμού ή ακόμη των υπευθύνων για τα ξύλα της πυράς,! 

Εν πάσει περιπτώσει, επειδή αποδεδειγμένα η ιστορία επαναλαμβάνεται μόνον ως φάρσα, γι’ αυτό τα τελευταία αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων για το ΠΑΣΟΚ, καλό είναι να λαμβάνονται στο μέλλον υπόψη απ’ όλους τους επίδοξους  ηγέτες που σκέπτονται να θυσιαστούν…

Η Ευρώπη την οποία ΔΕΝ θέλουμε…

Η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) επισήμως το 1993 σύμφωνα με τις «ιδρυτικές συνθήκες», αλλά και στη συνέχεια με την ισχύ από το 2007 του ονομαζόμενου «Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων» διέπουν τη ζωή του κάθε πολίτη της. Συνοπτικά οι αρχές και τα δικαιώματα αναφέρονται στην Ευρώπη του ανθρωπισμού, της δημοκρατίας, των αξιών, των ελευθεριών, των δικαιωμάτων, των προοδευτικών μεταρρυθμίσεων, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Το όραμα τους ήταν να δημιουργήσουν «στενότερη ένωση των λαών της Ευρώπης με αποφάσεις οι οποίες θα λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας».[1]

Η άρχουσα οικονομική και πολιτική ελίτ στην Ευρώπη με προεξάρχουσα την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας με το πρόσχημα της σταθεροποίησης του ενιαίου νομίσματος και των Ευρωπαϊκών Οικονομιών, δημιουργεί το καινούργιο τείχος διαχωρισμού των λαών της. Αναθερμαίνει εθνικιστικές τάσεις οι οποίες απομακρύνουν τους λαούς της Ευρώπης από την έννοια της Ομοσπονδοποίησης της και του «Ευρωπαίου Πολίτη», από το κοινό ευρωπαϊκό όνειρο και ίσως τελικά να οδηγήσει στη «διάλυση» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τουλάχιστον με τη ιδεατή μορφή με την οποία την οραματίστηκαν οι ιδρυτές της.

Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες υποτάσσονται σταδιακά στη νέα μορφή δουλείας τη «δουλεία του χρέους». Η κατεδάφιση εργασιακών δικαιωμάτων, τα οποία αποκτήθηκαν με αγώνες, στο όνομα της «απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας» οδηγεί σε επαναφορά της μισθωτής σκλαβιάς των αρχών του 19ου αιώνα. Οι περικοπές αναγκαίων δημοσιονομικών δαπανών, οι ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων αγαθών και η εν γένει λεηλασία της περιουσίας του Κράτους, βαφτίζονται μεταρρυθμίσεις και εξυγίανση της οικονομίας, ενώ οδηγούν στον αποκλεισμό μεγάλων κοινωνικών ομάδων από τα αυτονόητα σε όλους «δημόσια αγαθά». 

Η περιστολή των «δικαιωμάτων των πολιτών» στην υγεία, την κατοικία, την παιδεία, την ασφάλιση και την αξιοπρεπή σύνταξη στους παλαίμαχους εργαζόμενους ονοματίζεται ως πρόοδος. Η οικονομική εξαθλίωση μεγάλων κοινωνικών ομάδων και η εξώθηση των λαών στα όρια της ανθρωπιστικής κρίσης θεωρούνται ως ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Εκτοπίζει τις δημοκρατικές διεργασίες στην λήψη των αποφάσεων και τις αντικαθιστά με τις αδηφάγες αντιλήψεις των Αγορών. Θεωρεί ως βασικό όρο της «ευρωπαϊκής ενοποίησης» ακόμη και την εγκατάλειψη των βασικών διαδικασιών δημοκρατικού ελέγχου εκ μέρους των πολιτών.

Κανείς νοήμων Ευρωπαίος Πολίτης δεν αποδέχεται το αντικοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης το οποίο επιζητούν να επιβάλλουν. Ο έντεχνος σχεδιασμός τους να χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα ως «πείραμα» με τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας, της πολιτικής εξουσίας  και της χειραγώγησης της νομοθετικής εξουσίας μπορεί να επιβεβαιώνει επί του παρόντος τη στρατηγική τους. Θα πρέπει όμως να αντιληφθούν ότι κάθε λαός έχει το δικό του όριο υπομονής και απάθειας. Ο ελληνικός λαός έχει την ικανότητα να αντιληφθεί το τι ακριβώς συμβαίνει και ήδη έχει αρχίσει να αφυπνίζεται από την παθητική αδράνεια στην οποία τον  οδηγούν οι αλαζόνες πολιτικοί, οι αγορές, οι πιστωτές και τα άπληστα golden boys.

Η Ευρώπη της λιτότητας και της υποταγής στη θέληση των ολίγων, την οποία προσπαθούν να δημιουργήσουν δεν είναι αυτή την οποία αποζητούν οι λαοί της, δεν είναι αυτή για την οποία αγωνίστηκαν οι πολίτες της και δεν είναι αυτή την οποία οραματίστηκαν οι ιδρυτές της. Κανείς ευρωπαίος πολίτης δεν πρόκειται να την αποδεχθεί με τη σημερινή της στρεβλή μορφή και σύντομα η οικονομική και πολιτική ελίτ, η οποία την προωθεί και επιδιώκει την επιβολή της με κάθε τρόπο θα λάβει την απάντηση. Η ευημερία των αριθμών κρύβεται συνήθως πίσω από τη δυστυχία των ανθρώπων και αν αυτό γίνει αντιληπτό από τους πολίτες, τότε όλοι όσοι το επιδιώκουν αλλά και το υποστηρίζουν θα αντιμετωπίσουν το νόημα της έκφρασης «οργή λαού = οργή θεού».

---

[1] europa.eu/pol/pdf/qc3209190elc_002.pdf

Η διαπραγμάτευση και τα εργασιακά

Είναι εμφανές ότι ακόμη και η Κυβέρνηση έχει θορυβηθεί από την έκταση της λιτότητας στην  οποία οδηγούν τα νέα μέτρα και προσπαθεί με διάφορα επικοινωνιακά τεχνάσματα να αποδείξει ότι έχει τη δυνατότητα να διαπραγματεύεται σθεναρά και με επιτυχία. Σαφώς υπάρχει κάποια μορφή διαπραγμάτευσης, δυστυχώς όμως αυτή του δανειστή προς το δανειζόμενο και όχι ως έπρεπε μεταξύ ισότιμων εταίρων. Απωλέσαμε το δικαίωμά μας αυτό με την αναξιοπιστία  την οποία επέδειξε το πολιτικό σύστημα τα τελευταία χρόνια με την υπογραφή συμφωνιών τις οποίες, αν και τις ψήφιζε η Ελληνική Βουλή τελικώς, η εκτελεστική εξουσία τις καθιστούσε ανενεργές στην πράξη.

Το πακέτο των οικονομικών μέτρων του μεσοπρόθεσμου προγράμματος έχει συμφωνηθεί και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τις προσεχείς μέρες προς ψήφιση. Υπήρχαν ορισμένες εκκρεμότητες σε λοιπά μη οικονομικά θέματα, οι οποίες αφορούσαν σύμφωνα με τους δανειστές μεταρρυθμίσεις για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Η Αγορά εργασίας ήταν μία εξ αυτών με την επιμονή της τρόικας για την πλήρη απελευθέρωσή της με το πρόσχημα αύξησης της ανταγωνιστικότητας. Ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ επιμένει σε αυτό, διότι έτσι πιστεύουν ότι η οικονομία θα ανακάμψει και θα αυξηθεί το ΑΕΠ, ώστε να εκπληρώσει η χώρα τις υποχρεώσεις της προς τους δανειστές.

Οι ρυθμίσεις όμως οι οποίες προτείνουν θα οδηγήσουν σε πλήρη απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και σε νέο κύμα απολύσεων, σε συνδυασμό με την ύφεση την οποία αναμένεται να προκαλέσει η αφαίμαξη 9,5 δις ευρώ από την ελληνική οικονομία το 2013 σύμφωνα με το συμφωνηθέν μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα. Οι εισηγήσεις της τρόικας δε δημιουργούν το κατάλληλο κλίμα για νέες προσλήψεις σε οικονομία με ποικίλες στρεβλώσεις και μάλλον οδηγούν στο αντίθετο αποτέλεσμα. Εκτός βέβαια αν δεχθούμε την άποψη ότι όλα γίνονται για επικοινωνιακούς και μόνο λόγους, ώστε να αποσπάσουν την προσοχή των Ελλήνων πολιτών από τα δυσβάσταχτα  νέα δημοσιονομικά και φορολογικά μέτρα. Γεγονός είναι ότι αν αυτό ισχύει τότε με τη βοήθεια των ΜΜΕ μάλλον το επέτυχαν.

Η Ελλάδα είναι ισότιμο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε πλούσια είτε φτωχή και ακόμη χρεοκοπημένη. Το γεγονός αυτό δεν επιτρέπει στο ΔΝΤ να της συμπεριφέρεται ως μια χώρα του τρίτου κόσμου με την απαίτηση για την εφαρμογή παράλογων απαιτήσεων, οι οποίες έρχονται σε άμεση αντίθεση με το «κοινοτικό κεκτημένο». Ακόμη και αν η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας υποχωρήσει και αποδεχθεί τις μειωτικές αλλαγές στα εργασιακά για λόγους ανταγωνισμού, θα είχε ενδιαφέρον να περιμένουμε στη συνέχεια την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σε προδικαστικό ερώτημα το οποίο θα θέσει κάποιος Έλληνας Δικαστής για εκδίκαση εργασιακής διαφοράς. Επίσης αν δεχθούμε ότι η μείωση των μισθών είναι η βασική παράμετρος για την ανάπτυξη και ανάκαμψη της οικονομίας ενός κράτους, όπως υποστηρίζεται, για τι δε συμβαίνει το ίδιο στις πρώην ανατολικές χώρες μέλη της ΕΕ  με χαμηλά ημερομίσθια και γιατί η Γερμανία με την αξιόλογη διεθνή ανταγωνιστικότητα  έχει από τους υψηλότερους μέσους όρους σε αμοιβές εργαζομένων στην ΕΕ.

Η ανάπτυξη και η αναθέρμανση της ελληνικής οικονομίας απαιτεί καταρχήν στόχους, σχεδιασμό και κεφάλαια. Αν η χώρα δεν αποκτήσει βιώσιμο εξωτερικό χρέος, σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον και φορολογικό σύστημα, χρηματοδότηση από τους φορείς της ευρωζώνης και τις τράπεζες καθώς και κίνητρα για επενδύσεις με εργασιακή ειρήνη δεν θα προσελκύσει επενδύσεις. Αυτά είναι τα ζητούμενα από τους επενδυτές οι οποίοι θέλουν να επενδύσουν  και όχι οι αμοιβές και τα λοιπά εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων, για τα οποία οι εργοδότες διαθέτουν και τη δυνατότητα σύναψης ατομικών συμβάσεων.

Ταμειακά διαθέσιμα: Από τη γλωσσολαγνεία στον εκφοβισμό;

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

«Έως τις 15 Νοεμβρίου φτάνουν τα ταμειακά μας διαθέσιμα». Αυτό τόνισε κατ’ επανάληψη από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός της χώρας μετά το πέρας της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής.

Ερώτηση: Τι σχέση έχουν τα ταμειακά διαθέσιμα με τη δόση των 31,5 δις ευρώ, που πρόκειται να πάρουμε και πώς λοιπόν αυτά θα βελτιώσουν θεαματικά τη ρευστότητα του κράτους;

Απάντηση: Ελάχιστη σύνδεση υπάρχει ανάμεσα στη συγκεκριμένη δόση και τα ταμειακά διαθέσιμα. Ο κύριος κορμός της δόσης των 31,5 δις ευρώ θα κατευθυνθεί στις τράπεζες (τα 26 δις), ένα μέρος (3,5 δις) θα δοθεί στους πιστωτές και τα υπόλοιπο θα διατεθεί σε προμηθευτές κ.λπ, καλύπτοντας κάποιες υποχρεώσεις του κράτους. Μόνο λοιπόν το δεύτερο και κυρίως το τρίτο σκέλος του ανωτέρω τρίπτυχου έχει σχέση με τα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους και όχι με όλο το ποσό των 31,5 δις ευρώ όπως τεχνηέντως φαίνεται να δίνεται στην κοινή γνώμη.

Οπότε, σύμφωνα με τα ανωτέρω, τα ταμεία του κράτους εξαρτώνται μόνο από την… άνεση που θα προσφέρουν τα 5,5 δις ευρώ της νέας δόσης. Εδώ όμως τίθενται εύλογα άλλα ερωτήματα. Αναλυτικότερα, φόρους δεν εισπράττει αυτή η χώρα; Προκαταβολές φόρου για το 2013 δεν εισπράχθηκαν έως σήμερα; Όλο αυτό το πανδαιμόνιο των φόρων που εισπράττεται, δεν μπορεί να καλύψει λοιπόν τις άκρως βραχυχρόνιες ανάγκες του κράτους; 

Μήπως η γλωσσολαγνεία της περιόδου αντικαθίσταται προοδευτικά από μια ρητορική που αποβλέπει στον εκφοβισμό της κοινωνίας με σωρεία υπερβολών;

Τα ταμειακά διαθέσιμα βρίσκονται στο κόκκινο, γιατί απλούστατα δεν γίνονται τα αυτονόητα. Η κατάσταση στα ταμεία του κράτους θα ήταν διαφορετική, αν λόγου χάρη, ελεγχόταν το λαθρεμπόριο και η νοθεία των καυσίμων, που θα απέφεραν έως και 2,5 δις ευρώ στο κράτος από διαφυγόντες φόρους. Παρόμοιες θετικές επιπτώσεις θα είχε και ο περιορισμός του παρεμπορίου, καθώς θα φορολογούταν τζίρος της τάξης των 20 δις ευρώ.

Όμοια αποτελέσματα θα βλέπαμε στην περίπτωση ελέγχου της γραφειοκρατίας και διαφθοράς. Η διαδικασία αυτή θα οδηγούσε στη φορολόγηση εισοδημάτων γύρω στα 7,5 δις ευρώ ετησίως, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις.

Από την άλλη, ο περιορισμός της έκτασης της παραοικονομίας, θα προκαλούσε πρόσθετους φόρους σε εισοδήματα της τάξης τουλάχιστον των 52 δις ευρώ ετησίως. 

Ο έλεγχος του τζίρου των 5 δις ευρώ, που δημιουργείται από τα παράνομα στοιχήματα, θα απέφερε επίσης πολλά χρήματα στο κράτος. Και τόσα άλλα (ανέγγιχτα όμως όλως παραδόξως) τέλος, θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια ευφορία στο κράτος μεγαλύτερη των 5,5 δις της νέας δόσης.

Στα παραπάνω λοιπόν ας ψάξουν λύσεις, οι αδρανείς ή απαθείς, ή αδιάφοροι, ή χαρακτηριζόμενοι ακόμη –όχι αδίκως– ακόμη και δειλοί ηγέτες μας, στο υπό εξέταση θέμα και όχι στην εικονική πραγματικότητα που έχουν στο μυαλό τους.