Επικοινωνιακά …………….. και Πραγματικότητα

Είναι γεγονός, ότι επικοινωνιακά η Κυβέρνηση προσπαθεί να εδραιώσει την εικόνα της απεμπλοκής της από τα μνημόνια και ότι αυτά συνεπάγονται για τον απλό πολίτη. Σε αυτό περιλαμβάνεται και η πρόσφατη στρατηγική της συνάντησης  των εκπροσώπων της τρόικας  με τους αντίστοιχους (!) της ελληνικής πλευράς στο Παρίσι και όχι στην Αθήνα.

Αν όμως αφήσουμε το εξώφυλλο και εισέλθουμε στα περιεχόμενα, θα διαπιστώσουμε την πικρή πραγματικότητα. Οι εκπρόσωποι των δανειστών μας είτε στο Παρίσι, είτε στη Αθήνα, θα εξακολουθήσουν να επιμένουν στην τήρηση των συμφωνηθέντων και όχι μόνο. Απλά ίσως επικοινωνιακά, στα δελτία ειδήσεων η προβολή της συνάντησης  να είναι μικρότερη.

Πολλοί υπουργοί και βουλευτές, το τελευταίο διάστημα, εμφανίζονται με βαρύγδουπες δηλώσεις άρνησης των συμφωνηθέντων με την τρόικα και πολλές φορές και ψηφισθέντων. Είναι γνωστό βέβαια, ότι όλα αυτά γίνονται για επικοινωνιακούς λόγους, ατομικούς ή και κομματικούς και στο τέλος όλοι συμφωνούν με μικρές παραλλαγές, στην καλύτερη εκδοχή, τις οποίες εμφανίζουν ως περίτρανη νίκη.

Τα προαπαιτούμενα, όπως αναφέρθηκε και η Κυβερνητική Εκπρόσωπος, θα εφαρμοσθούν διότι έχουν συμφωνηθεί και έτσι ορίζουν οι συναφείς νόμοι, οι οποίοι ήδη έχουν ψηφισθεί στη Βουλή. Άρα οι διαφωνίες και το όποιο «αντάρτικο» γίνεται για επικοινωνιακούς λόγους και για να θεωρηθεί μεγαλοπρεπής νίκη η μικρή έστω βελτίωση των «δημοσιονομικών μέτρων».

Η πολιτική επικοινωνία,  είναι δυνατόν με τα δικά της τεχνάσματα να δείχνει όμορφη την εξωτερική εικόνα της οικονομικής κατάστασης στη χώρα και της απεμπλοκής της από τα μνημόνια. Η πραγματικότητα όμως, η εσωτερική εικόνα της κατάστασης, είναι εντελώς διαφορετική  όταν χιλιάδες πολιτών αναγκάζονται να ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, ο κοινωνικός ιστός διαλύεται και η ανεργία παραμένει στα ύψη.

Επικοινωνιακά όλοι οι πολιτικοί θέλουν να εμφανίζονται ότι θέτουν όρια, κόκκινες γραμμές και αντιστέκονται με διάφορους τρόπους και μεθόδους στις υπερβολικές απαιτήσεις των πιστωτών μας. Η αντιπολίτευση στο ίδιο μήκος κύματος, εμφανίζεται ανυποχώρητη στην κατάργηση αρκετών μέτρων τα οποία έχουν ληφθεί, ελέω μνημονίων και  δημιουργούν προβλήματα επιβίωσης για μεγάλο αριθμό πολιτών αλλά και επιχειρήσεων.

Η πραγματικότητα όμως είναι ψυχρή, αδυσώπητη και εκφράζεται με στοιχεία τα οποία δείχνουν τη δεινή κατάσταση της χώρας. Αυτό που έχει μέχρι σήμερα αποσιωπηθεί από τους πολιτικούς είναι, ότι το Κράτος έχει πτωχεύσει ουσιαστικά και στην καταστροφική του πορεία έχει συμπαρασύρει τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις, τα ασφαλιστικά ταμεία και μεγάλο αριθμό πολιτών του.

Επικοινωνιακά μπορεί οι λύσεις εξόδου από την κρίση να εμφανίζονται μαγικές, όπως ότι η τρόικα «τελείωσε» για τη χώρα ή ότι θα «καταργηθούν» όλοι οι μνημονιακοί νόμοι ή και ότι θα επανέλθουμε στα προηγούμενα «ευτυχισμένα» μας χρόνια. Στην πραγματικότητα όμως, έχουμε υπογράψει διεθνείς συμφωνίες, με το σύνολο των κρατών της υφηλίου (ΔΝΤ) εκτός ΕΕ, τις οποίες οφείλουμε να  τηρήσουμε, γιατί η κρατική υπόσταση έχει συνέχεια, ασχέτως της όποιας  Κυβέρνησης.

Είναι γεγονός ότι για την όποια λύση, απαιτείται  πλήρης αλλαγή της νοοτροπίας και λειτουργίας, αυτής της χώρας, σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον ανθρώπινο παράγοντα. Αυτό όμως είναι αρκετά δύσκολο να εφαρμοστεί για πολλούς λόγους και είναι εμφανές ότι θα γίνει με τον πλέον οδυνηρό τρόπο, ιδιαίτερα για ένα μεγάλο τμήμα των πολιτών. Επιπρόσθετα η όποια αλλαγή, λόγω των αντιστάσεων που συναντά, ατομικών και συλλογικών, θα απαιτήσει ικανό χρονικό διάστημα για να υλοποιηθεί και να εμφανιστούν τα αποτελέσματά της.

H τουριστική ανάπτυξη…

Αναμφισβήτητα τη σημαντικότερη ίσως «βιομηχανία» στην Ελλάδα αποτελεί ο τουρισμός. Η γεωγραφική κατανομή της χώρας, συνδυαζόμενη με το εύκρατο του κλίματος και  τις παγκοσμίου φήμης αρχαιότητες την καθιστούν ιδανικό τόπο για διακοπές και εκδρομές. Βεβαίως στην τουριστική ανάπτυξη συμμετέχουν αθροιστικά και άλλοι παράγοντες, όπως είναι οι υποδομές, οι τιμές και το εν ισχύ κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια η ζήτηση για το ελληνικό τουριστικό προϊόν έχει αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, ο αριθμός των διεθνών αφίξεων για τη χώρα μας θα αγγίξει το επίπεδο των 20 εκατομμυρίων τουριστών για το 2014. Τα βασικά ερωτήματα όμως είναι αν το γεγονός είναι συγκυριακό και αν η χώρα θα συνεχίσει να είναι δημοφιλής προορισμός.

Η Μεσόγειος σήμερα, χαρακτηρίζεται από την αστάθεια και τις εμπόλεμες συρράξεις  στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής. Τα γεγονότα αυτά αντέστρεψαν τη ροή των τουριστών σε πολλούς δημοφιλείς προορισμούς σε αυτές τις χώρες. Ένα μεγάλο μέρος των ακυρώσεων αυτών, οδηγήθηκε σε άλλους γνωστούς μεσογειακούς προορισμούς μεταξύ των οποίων σημαντική θέση κατέχει η Ελλάδα και άλλες χώρες της νοτίου Ευρώπης.

Το τοπίο για τη επόμενη τουριστική περίοδο παραμένει όμως ομιχλώδες. Η αυξητική ροή τουριστών στη χώρα μας για να συνεχιστεί απαιτεί να υλοποιηθούν ενέργειες οι οποίες θα διατηρήσουν τη χώρα ως δημοφιλή προορισμό. Βασικό στοιχείο των ενεργειών αυτών είναι τα επίπεδα των τιμών, αλλά και των προσφερομένων υπηρεσιών από την μεταφορά, έως τις τουριστικές μονάδες και τα λοιπά καταλύματα σε κάθε τουριστικό σημείο της Ελλάδας.

Οι υποδομές αποτελούν ένα ακόμη συστατικό των ενεργειών αυτών. Η σωστή λειτουργία των αεροδρομίων, λιμανιών, αρχαιολογικών χώρων, σταθμών λεωφορείων και τραίνων, των ταξί,  αλλά και η επαγγελματική συμπεριφορά των εργαζομένων, γενικότερα σε αυτά, είναι το ζητούμενο για την τουριστική εικόνα της Ελλάδας. Η αποπεράτωση των οδικών αξόνων, αεροδρομίων, λιμανιών και λοιπών υποδομών θα συμβάλλει επίσης σημαντικά.

Καταλήγουμε σε δύο οφθαλμοφανή συμπεράσματα. Το πρώτο αφορά όσους ασχολούνται με τον τουρισμό οι οποίοι θα πρέπει να επιδείξουν γενικώς επαγγελματική συμπεριφορά, αλλά και συνέπεια προς τους τουρίστες. Το δεύτερο αφορά το Κράτος, το οποίο οφείλει να φροντίσει για τη σωστή προβολή του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, αλλά και όλες τις υποδομές, οι οποίες είναι απαραίτητες για την τοπική και εθνική υποστήριξή του.

Στα παραπάνω οφείλουμε δύο επίκαιρες παρατηρήσεις. Δυστυχώς οι «επαγγελματίες» του τουρισμού έδειξαν να μην κατανοούν το τι απαιτεί η Αγορά, ώστε το τουριστικό προϊόν να είναι δημοφιλές. Είναι εμφανές, ότι με την υιοθέτηση της «αρπαχτής» αμαυρώνουν οι ίδιοι την εικόνα τους. Το Κράτος παράλληλα βρίσκεται σε δημοσιονομική οικονομική κρίση, που δεν επιτρέπει τη διάθεση των απαραίτητων πόρων στήριξης του τουριστικού προϊόντος.

Τι θα συμβεί λοιπόν στην επόμενη τουριστική περίοδο; Αφενός είναι δύσκολο να μαντέψει κάποιος τι θα συμβεί στο διεθνές περιβάλλον. Αφετέρου, οφείλουν όλοι οι εμπλεκόμενοι άτομα και φορείς να πράξουν το καλύτερο δυνατό, γιατί εκτός από την προσωπική είναι και εθνική ανάγκη, να διατηρήσουμε ανθηρή την τουριστική μας βιομηχανία.

Διλήμματα συμμαχιών και το Ποτάμι

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

Οι προσκλήσεις για τη δημιουργία της νέας κεντροαριστέρας, διαρκώς πυκνώνουν το τελευταίο χρονικό διάστημα, καθώς τα διάφορα πειράματα τύπου «Ελιάς» δεν καρποφόρησαν. Πριν τις ευρωεκλογές, το Ποτάμι ήταν στο περιθώριο αυτών των κινήσεων. Το 6,6% όμως των ψήφων που πήρε το νεοσύστατο αυτό κόμμα –προς έκπληξη των επιτυχημένων, όπως αυτοχαρακτηρίζονται, πολιτικών– άλλαξε τη ροή των προσκλήσεων.

Το ερώτημα λοιπόν που αντιμετωπίζει σήμερα το Ποτάμι είναι το ακόλουθο: Θα ενταχθεί ή όχι σε μια τέτοια διαδικασία; Ο επικεφαλής του ο κος Θεοδωράκης, σε απάντηση πρόσκλησης που του απεύθυνε ο κος Φ. Κουβέλης τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι μια τέτοια προσπάθεια ανασυγκρότησης, με τα σημερινά δεδομένα, δεν προσφέρει «παρά την σωτηρία του παλιού πολιτικού συστήματος».

Συμπληρώνουμε εδώ, ότι μια τέτοια σωτηρία θα έχει ένα άκρως βραχυχρόνιο χαρακτήρα. Πράγματι, θα καταρρεύσει μέσα στις αντιφάσεις που προκύπτουν από τις προσωπικές βλέψεις της νυν αρχηγικής ομάδας των κομμάτων της κεντροαριστεράς και τις ακατάλληλες επιλογές των τραυματισμένων πολιτικά χώρων τους.

Πηγή της πολιτικής είναι ο άνθρωπος, ενώ οι ικανές συνθήκες για να κυβερνήσει ο οποιοσδήποτε είναι, οι γνώσεις, η στρατηγική σκέψη, οι δεξιότητες, η πολιτική βούληση και η εμπειρία. Απαραίτητη όμως προϋπόθεση είναι η εντιμότητα και γενικά ο ενάρετος βίος.

Η  Ελλάδα ως η πρώτη προς πτώχευση χώρα του πλανήτη και η 80^η πιο διαφθαρμένη σε ένα σύνολο 182 κρατών, καταδεικνύει ότι η απαραίτητη προϋπόθεση εκλείπει από όλους αυτούς που συζητούν, στο όνομα της πολιτικής τους επιβίωσης, για κεντροαριστερές συμμαχίες.

Πράγματι, τα τραγικά λάθη που έκαναν, η δειλία που δείχνουν (βλ. αδυναμία ελέγχου του λαθρεμπορίου καυσίμων κ.ά), η προστασία και τα φλερτ με συνδικαλιστικές συντεχνίες που εκτράφηκαν από τους ίδιους και τόσα άλλα κακώς κείμενα, αποδεικνύουν τα ανωτέρω.     

Κατ’ επανάληψη τονίσαμε ότι η υπέρτατη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρουν τα μέλη της νυν ηγετικής ομάδας των ονομαζόμενων προοδευτικών κομμάτων, είτε συμμετέχουν στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση είναι μια: Να πάνε στα σπίτια τους και να απολαύσουν τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής.

Παρενθετικά βέβαια σημειώνουμε ότι πολλοί από τους κόπους αυτούς, αν μεταφραστούν σε χρηματικές αξίες,  θα διαπιστωθεί ότι δε δικαιολογούνται από τις αμοιβές και οτιδήποτε άλλη νόμιμη απολαβή είχαν κάποιοι ως υπουργοί κ.λπ.!  Ας προβληματίζεται λοιπόν το ισχύον σύστημα του πόθεν έσχες, που εισήγαγε την κάθε μορφής συγκάλυψη της ανομίας, μέσω της πολιτικής ασυλίας που υφίσταται στη χώρα.

Επιστρέφοντας στο θέμα μας, επανερχόμαστε στην  ακόλουθη ενδεχόμενη εξέλιξη:  Οι πολίτες της χώρας στις επικείμενες εκλογές, μπορεί να επιζητήσουν με την ψήφο τους, τη δημιουργία κυβερνήσεων ευρύτερων συμμαχιών. Και εδώ το δίλημμα της σύμπραξης με ότι πολιτικά φθαρμένο υπάρχει, μπορεί να είναι ιδιαίτερα οξύ στην περίπτωση του Ποταμιού.

Αν συνεργαστεί με όλους αυτούς που ευθύνονται για την κατάντια της χώρας –και ακόμη δεν το έχουν αποδεχθεί– συμμετέχοντας απλά στο μοίρασμα της εξουσίας (υπουργείων), τότε η εκτροπή της ροής του θα είναι δεδομένη. Κάτι τέτοιο βέβαια φαίνεται να το αποκλείει ρητά η ηγεσία του.

Η έσχατη όμως λύση σε μια αναπόφευκτή συνεργασία, αν αυτό ζητηθεί από τους ψηφοφόρους της χώρας, είναι μια. Να επιζητήσει και να επιβάλει το Ποτάμι – όσο δύσκολο και αν ηχεί– τη συνεργασία με άτομα άφθαρτα, που υπάρχουν σε όλα τα προοδευτικά κόμματα και δεν αποτελούν μέρος της λέσχης της αιωνόβιας αρχηγικής τους φθαρμένης (τουλάχιστον) ομάδας και της οικογενειοκρατίας όπου εκεί κυριαρχεί. Αυτό είναι δύσκολο να επιτευχθεί φυσικά και θα προσκαλέσει εύλογα τριγμούς ακόμη και μέσα στα προς συνεργασία κόμματα. Θα δώσει όμως άλλη τροπή στις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.

Έχοντας υπόψη ότι, όπως προαναφέρθηκε, πηγή της πολιτικής είναι ο άνθρωπος, μια τέτοια προϋπόθεση είναι αναπόφευκτη. Διαφορετικά, θα δούμε να εφαρμόζεται ο γνωστός κανόνας: Τα κακά κόμματα τραβούν τα καλά στο βούρκο!  

Η Υπερφορολόγηση των Ελλήνων…

Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)…

Μεταξύ των περισσότερο υπερφορολογημένων πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι οι Έλληνες, σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,  η οποία έχει δημοσιευτεί στα ελληνικά ΜΜΕ.

Σύμφωνα με αυτήν η Ελλάδα κατατάσσεται στην 5η θέση μεταξύ των 28 χωρών της ΕΕ, σε ότι αφορά τους φόρους στην ακίνητη περιουσία και στην 8^η θέση σε ότι αφορά τους φόρους στα καύσιμα.

Στην ίδια έκθεση, αναδεικνύεται επίσης και το εξής παράδοξο: ότι παρά την υπερφορολόγηση, τα έσοδα από τους φόρους στην Ελλάδα παραμένουν συγκριτικά χαμηλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Με στατιστικά στοιχεία ενώ τα έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά μέσο όρο στην Ε.Ε αντιστοιχούν σε 39,4%, στην Ελλάδα είναι μόλις στο 33,7%, ασχέτως του γεγονότος ότι αντίστοιχα το Ελληνικό ΑΕΠ συνεχώς συρρικνώνεται.

Η εκτίμηση των αρμοδίων φορέων της  Ευρωπαϊκής Ένωσης  αλλά και της Ελλάδος είναι ότι αυτό οφείλεται στη φοροδιαφυγή, σε συνδυασμό με τη βίαιη συρρίκνωση της οικονομίας γενικότερα , που προκλήθηκε από τα σκληρά μέτρα λιτότητας.

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)…

Αντίστοιχη έρευνα του ΟΟΣΑ, η οποία και αυτή έχει δημοσιευτεί στον ελληνικό τύπο αναφέρεται,  ότι τη μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση έχουν υποστεί τα ελληνικά νοικοκυριά, σε σχέση με τις λοιπές χώρες μέλη του.

Συγκεκριμένα, η φορολογική επιβάρυνση στο εισόδημα ενός μέσου Έλληνα εργαζόμενου διαμορφωνόταν στο 41,6% το 2013, έναντι του 35,9%, που ήταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ, με αποτέλεσμα η χώρα μας να καταλαμβάνει την 11η θέση μεταξύ των 34 μελών του ΟΟΣΑ στη μέτρηση αυτή.

Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat)…

Τα στοιχεία της Eurostat τα οποία δόθηκαν τον περασμένο Ιούνιο στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες επιβεβαιώνουν και αυτά την υπερφορολόγηση που έχουν υποστεί οι Έλληνες τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα εμφανίζει την τρίτη υψηλότερη αύξηση στην Ε.Ε. στα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς από 32,4% του ΑΕΠ που ήταν το 2011 αυξήθηκαν σε 33,7% το 2012.

Παράλληλα, η έκθεση αναφέρει ότι στην Ελλάδα ο φόρος επί της εργασίας αυξήθηκε από 30,9% το 2011 σε 38% το 2012, όταν στην Ε.Ε. αυξήθηκε από 35,8% σε 36,1% και στην Ευρωζώνη από 37,7% σε 38,5%.

Η Eurostat αναφέρει επίσης ότι στην Ελλάδα τα έσοδα από τους εταιρικούς φόρους μειώθηκαν από 25% το 2011 σε 21,8% το 2012, ενώ στην Ε.Ε. αυξήθηκαν από 20,4% σε 20,8% και στην Ευρωζώνη από 19,8% σε 20,2%.

Υπουργείο Οικονομικών…

Η δημοσιοποίηση των στοιχείων του προϋπολογισμού για το α' πεντάμηνο του 2014 κατέδειξε "τρύπα" στα προβλεπόμενα έσοδα. Σύμφωνα με αυτά, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, εμφανίζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο ύψους 1.985 εκατ. ευρώ.

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 17.305 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 62 εκατ. ευρώ ή 0,4 % υψηλότερα έναντι του επικαιροποιημένου στόχου. 

Συνοπτικά…

Είναι κατανοητό ότι η μερική παράθεση στοιχείων δεν παρουσιάζει τη συνολική εικόνα και δύναται να οδηγηθεί κανείς σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Στην περίπτωσή μας όμως τα στοιχεία που αναφέρονται είναι αναμφισβήτητα.

Επισημαίνεται ότι η μείωση των εσόδων του Κράτους στην περίοδο της προσαρμογής ήταν αναμενόμενη λόγω της μεγάλης πτώσης των εισοδημάτων και της αύξησης της ανεργίας που συνεπαγόταν αυτή η ίδια η κατακόρυφη μείωση των δημοσίων δαπανών.

Η μείωση των εσόδων του Κράτους κατά ποσοστό χαμηλότερο από το ποσοστό μείωσης του ΑΕΠ στηρίχθηκε στη σημαντική αύξηση των φορολογικών συντελεστών  στο φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων.

Επίσης αυξήθηκαν αρκετοί  φορολογικοί συντελεστές, όπως οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) καυσίμων και καπνού και ο ΦΠΑ. Παράλληλα, καταργήθηκαν σχεδόν οι φορολογικές απαλλαγές και εισπράχθηκαν έσοδα και από τους αυξημένους φόρους περιουσίας.

Εκτός των εσόδων που εισπράχθηκαν, με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές το 2013 βεβαιώθηκαν επιπλέον φόροι ύψους 7,75 δισ.  ευρώ και εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία ύψους άνω των 2 δισ. που δεν πληρώθηκαν και κατέστησαν ληξιπρόθεσμοι.

Επιπλέον, ένα πρόσθετο ποσό φόρων ύψους άνω των 7 δισ. ευρώ (περίπου 15% επί των εισοδημάτων που αποκτώνται στην παράλληλη οικονομία στην Ελλάδα) δε βεβαιώθηκαν διότι δεν δηλώθηκαν είτε στον ΦΠΑ, είτε στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης.

Τελικά υφίσταται υπερφορολόγηση των Ελλήνων πολιτών; 

Εκ τα παραπάνω στοιχεία η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αναμφισβήτητα «ναι», αλλά δυστυχώς, μόνο για τους φορολογούμενους που πληρώνουν κανονικά τους φόρους οι οποίοι τους επιβάλλονται.

“Ερασιτέχνες” λάτρεις της πολιτικής vs επαγγελματιών πολιτικών!

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομιών Επιστημών του ΑΠΘ

Ορισμένοι τους θεωρούν απολιτίκ, άλλοι φούσκα που θα ξεφουσκώσει και κάποιοι απλά μια ομάδα περίεργων αγανακτισμένων πολιτών! Αυτό είναι το Ποτάμι κατά πολλούς, που εντάσσονται στο σύνολο των πολιτικών του αντιπάλων.

Ως προς τους εν λόγω κριτές, τους τόσο έμπειρους, πολιτικοποιημένους, διορατικούς και αυτοπροσδιοριζόμενους ενίοτε ως προοδευτικούς πολιτικούς, το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι το εξής:

Τα μεγάλα ονόματα της ελληνικής πολιτικής σκηνής, με τόσα προσόντα, πώς έφθασαν τη χώρα και τα κόμματά τους στο χείλος της καταστροφής; Η ευθύνη δεν εντοπίζεται εδώ φυσικά μόνο στη ΝΔ και στις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, αλλά και στην αντιπολίτευση. Πράγματι, ουδέποτε αυτή διαμαρτυρήθηκε για το καθεστώς της σπατάλης του δημοσίου χρήματος, το οποίο εξασφάλιζε στους πάντες πολιτική πελατεία και σε ορισμένες περιπτώσεις πλούτο μέσα από το μαύρο χρήμα!.  

Αξίζει όμως τον κόπο, να γίνει μια σύγκριση ανάμεσα στους «ερασιτέχνες» του Ποταμιού και τους επαγγελματίες των κομμάτων της αριστεράς. Ενδεικτικά, στοιχείο σύγκρισης, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σύνολο από ποιοτικές διαφορές, που προκύπτουν από τα παραπολιτικά δύο συνεδρίων, του 1^ου του Ποταμιού του τέλους του Ιουνίου του 2014 και του 9^ου του ΠΑΣΟΚ του Μαρτίου του 2011. Και τα δυο ανέδειξαν τα κεντρικά όργανα των κομμάτων.

Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο συνέδριο του Ποταμιού οργανώθηκε στο Λαύριο, με ιδιαίτερα χαμηλό κόστος. Καθ’ όλη τη διάρκεια των παρουσιάσεων, οι άπειρες κατά κάποιους προεδρίες του νέου κόμματος, διαχειρίστηκαν τον χρόνο των ομιλιών κατά ένα πρωτόγνωρο τρόπο: Τήρησαν χωρίς αποκλίσεις, τους προβλεπόμενους τρίλεπτους χρόνους των παρεμβάσεων των ενδιαφερομένων, από την αρχή ως το τέλος!

Οι ομιλητές από την άλλη, στο πλαίσιο μιας αυτοπειθαρχίας, ακολουθούσαν χωρίς διαμαρτυρίες τα όσα είχαν αποφασιστεί ως προς τη διαχείριση του χρόνου. Είτε τα επώνυμα στελέχη, είτε οι επισκέπτες της «Επιτροπής Διαλόγου», είτε οι υποψήφιοι για τα νέα όργανα του κόμματος, είτε οι ανώνυμοι σύνεδροι, μίλησαν μόνο τρία λεπτά από τις 9.00πμ έως τις 5.00μμ το Σάββατο της 28 Ιουνίου!.

Από την άλλη, οι πάντες, όσοι δηλαδή το επιθυμούσαν, διατύπωσαν χωρίς το παραμικρό χρονικό εμπόδιο τις απόψεις τους. Οι κάθε μορφής αποκλεισμοί ήταν εκτός της ατζέντας. Επίσης, η αίθουσα ήταν γεμάτη από τους συνέδρους και τους παρατηρητές, που προτιμούσαν να είναι… καρφωμένοι στις καρέκλες τους, παρά στοιβάζονται στα γνωστά πηγαδάκια εκτός του χώρου των ομιλιών.

Τέλος, ο επικεφαλής του Ποταμιού ο κος Θεοδωράκης και οι στενοί του συνεργάτες, επί δυο ημέρες, παρόντες, «αλώνιζαν» την περιοχή, παρακολουθώντας τις δεκάδες παρεμβάσεις.

Ας δούμε τα όσα διαδραματίστηκαν στο 9^ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, στο χλιδάτο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Η διαχείριση του χρόνου των ομιλιών ήταν συνάρτηση του… βαθμού και… τίτλου ευγενείας του εκάστοτε κομματικού στελέχους. Ιστορικά στελέχη, υπουργοί, υφυπουργοί και γενικά οι βαρόνοι του κόμματος μιλούσαν όσο ήθελαν! Από την άλλη εξοργίζονταν κάποιοι από αυτούς, όταν μέλος του προεδρείου τολμούσε να επισημάνει ότι ξεπέρασαν τα ανώτατα όρια του χρόνου, που όφειλαν να αναλώσουν.

Οι επαγγελματίες λοιπόν του προεδρείου έπαιζαν εδώ απλά διακοσμητικό ρόλο, καθώς μερικά από τα επιφανή στελέχη του κόμματος θεωρούσαν τον εαυτόν τους πιο ίσο από τους άλλους. Ως προς τους πληβείους, δηλαδή τους ανώνυμους συνέδρους, εκεί τα μέλη του προεδρείου εξαντλούσαν όλη τους την αυστηρότητα αναφορικά με τους χρόνους των ομιλιών τους!.

Από την άλλη, αποκλείστηκαν στελέχη, που εύλογα δεν μπόρεσαν να εκφράσουν τις απόψεις τους, λόγω… στενότητας χρόνου!. Όλως τυχαίως βέβαια, κάποιοι που δεν κατάφεραν να μιλήσουν, ανήκαν σε εκείνους που ενοχλούσαν την ηγεσία του κόμματος με τις δυσάρεστες θέσεις τους, γνωστές εκ των προτέρων!.

Τέλος, πολλά πρωτοκλασάτα στελέχη και εν δυνάμει πρωτοκλασάτα, έλαβαν τον λόγο όταν η αίθουσα ήταν γεμάτη, δηλαδή προς το τέλος των εργασιών του συνεδρίου. Με… μαθηματική ακρίβεια λοιπόν, οι προαναφερθέντες υπολόγισαν μια ημέρα πριν, κατά τον χρόνο δηλαδή δημιουργίας της λίστας των ομιλητών δυο ημερών, τον ακριβή χρόνο της ομιλίας τους, χωρίς την παραμικρή παρέμβαση του προεδρείου!!!

Στο πάντοτε γεμάτο κυλικείο, με εξαίρεση τις ώρες προς το τέλος του συνεδρίου, οι προς διαμόρφωση λίστες των υποψηφίων για την Κεντρική Πολιτική Επιτροπή και οι γνωστές ζυμώσεις, προκαλούσαν περισσότερο ενδιαφέρον απ’ ότι οι ομιλίες των συνέδρων.

Ως προς τον αρχηγό του κόμματος τον κο Βενιζέλο, οι σύνεδροι τον είδαν –συνοδευόμενο από μια κουστωδία συνεργατών του– μια πρώτη φορά κατά την έναρξη και μια δεύτερη κατά τη λήξη του συνεδρίου. Το ίδιο συνέβη και για τον πρώην πρόεδρο του Κινήματος τον κο Παπανδρέου.

Διαβάζοντας τα παραπάνω, θα εκφράσετε εύλογα την ακόλουθη απορία: Όλα αυτά αποτελούν στοιχεία που δείχνουν τις ποιοτικές διαφορές ανάμεσα σε κόμματα αποτελώντας από την άλλη, έστω και εμμέσως, μέτρο προσδιορισμού του βαθμού της αποτελεσματικότητας τους;

Δεν είναι οι θέσεις στα σκληρά ντοσιέ της οικονομίας αυτές που προσδιορίζουν καταρχάς τον υψηλό βαθμό της στρατηγικής σκέψης των κομμάτων;

H απάντηση είναι απλή: Αν ένας επαγγελματίας, έμπειρος και οτιδήποτε σχετικό πολιτικός δεν έχει την ικανότητα και την τεχνική να διαχειριστεί τα ασήμαντα διαδικαστικά θέματα ενός συνεδρίου, τότε πώς μπορεί να διαχειριστεί κατά τον κατάλληλο τρόπο τα καυτά θέματα της οικονομίας και γενικότερα της κοινωνίας;

Το μοναδικό σε παγκόσμια κλίμακα χάλι της χώρας μας, δίνει ίσως την απάντηση!

  

Η χώρα του «περίπου»

Εδώ και μερικά χρόνια η χώρα ταλανίζεται στην ανισορροπία μεταξύ στατιστικών, αριθμών και ανθρώπων. Και είναι γνωστό, ότι οι περισσότεροι πολίτες πιστεύουν το γνωμικό, «όταν οι αριθμοί ευημερούν, τότε οι άνθρωποι δυστυχούν». 

Ελάχιστοι από εμάς ίσως έχουν αντιληφθεί και αποδεχθεί το γεγονός ότι οι αριθμοί και οι στατιστικές, παρουσιάζουν την τρέχουσα εικόνα της πραγματικότητας η οποία μας περιβάλλει, άσχετα αν αρκετές φορές αμφισβητούνται.

Επί χρόνια ζούσαμε και εξακολουθούμε να ζούμε στη χώρα του «περίπου». Όμως ας θυμηθούμε ορισμένα από αυτά στη συνέχεια…

•       Συντάσσαμε προϋπολογισμούς με μονοψήφιο έλλειμμα και καταλήγαμε σε διψήφιο περίπου…
•    Η αναθεώρηση του ΑΕΠ της χώρας ξεκίνησε από διψήφιο αριθμό αλλά τελικά αποδεχθήκαμε και μονοψήφιο, στο περίπου…
•       Καταγράψαμε την κτηνοτροφική παραγωγή της χώρας και διαπιστώσαμε όχι μόνο επάρκεια αλλά και εξαγωγική δυνατότητα, στο περίπου…
•    Απογράψαμε τους εν γένει δημοσίους υπαλλήλους αλλά και συνταξιούχους και διαπιστώσαμε ότι έχουμε έλλειμμα μερικών χιλιάδων περίπου…
•     Προσπαθήσαμε να διαπιστώσουμε τον αριθμό των αυτοκινήτων με κρατικές πινακίδες και καταλήξαμε, στο περίπου…
•      Στη λαϊκή αγορά ο μικροπωλητής σου λέει «ζυγίζει τόσο…  στο δίνω για τόσα ευρώ» στρογγυλοποιώντας τα πάντα, στο περίπου…
•     Τα δημόσια έργα δημοπρατούνται φθηνά, αρκετές φορές κάτω του κόστους, ενώ η αξία τους πολλαπλασιάζεται κατά την κατασκευή, στο περίπου…
•      Η φορολογία γίνεται με βάση τεκμαρτά κριτήρια εισοδήματος σχεδόν για τους περισσότερους φορολογούμενους, στο περίπου…
•     Οι δαπάνες υγείας και φαρμάκων έφθασαν στα υψηλότερα επίπεδα μεταξύ των χωρών της Ευρώπης για να το αντιληφθούμε επιτέλους, στο περίπου…
•    Οι παράνομα εισελθόντες στη χώρα μας μετανάστες ανέρχονται σύμφωνα με επίσημα στοιχεία σε 1,5 εκατ. άτομα περίπου…

Θα μπορούσα να αναφέρω αναρίθμητα παραδείγματα μιας χώρας η οποία έζησε πολλά χρόνια στο «περίπου». Όλα αυτά τα «περίπου» συσσωρεύτηκαν διαχρονικά, δεν έγιναν «ακριβώς» και δημιούργησαν την πρόσφατη δημοσιονομική έκρηξη και μας οδήγησαν στην «ελεγχόμενη χρεωκοπία», στο περίπου... 
Ακόμα και σήμερα γνωρίζοντας οι πολιτικοί που μας οδήγησαν οι πολιτικές αυτές διαπραγματεύονται στο περίπου… 
Οι Εταίροι και το ΔΝΤ, ως δανειστές μας, επιμένουν στην ακρίβεια των συμφωνηθέντων, ενώ εμείς εξακολουθούμε λόγω των πολιτικών σκοπιμοτήτων να τους προβληματίζουμε έτσι απλά στο περίπου…, αν επιθυμούμε την παραμονή μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια και στη διαμόρφωση της πορείας της.            

Το Ποτάμι: Από την ειρωνεία και την αδιαφορία στο φλερτ!

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ

«Εύχομαι κάθε εκπομπή να γίνει και ένα κόμμα!». Με αυτόν τον ειρωνικό κατά πολλούς τρόπο,  υποδέχθηκε ο αρχηγός ο ΠΑΣΟΚ ο κος Βενιζέλος την ίδρυση του Ποταμιού, μόλις λίγους μήνες πριν.

Οι άλλες πολιτικές δυνάμεις έδωσαν το δικό τους στίγμα στη νέα προσπάθεια, με σχόλια πιο συγκρατημένα ή αδιάφορα.

Το 6,6% όμως των πολιτών που ψήφισαν το  Ποτάμι κατά τις ευρωεκλογές, άλλαξε άρδην τη στάση των κομμάτων της κεντροαριστεράς απέναντί του.

Έτσι, στο διάλογο όλων των δυνάμεων, με σκοπό τη δημιουργία ενός εθνικού μετώπου για την υπέρβαση της κρίσης, το Ποτάμι άρχισε να δέχεται προσκλήσεις συνεργασίας.

Οι τελευταίες, ήταν ιδιαίτερα εμφανείς στους χαιρετισμούς των κομμάτων της κεντροαριστεράς, κατά την έναρξη του 1^ου Συνεδρίου του Ποταμιού στο Λαύριο, στις 27-29 Ιουνίου.

Εκεί βέβαια, αξίζει να σημειωθεί το εξής: Σε όσους παρακολούθησαν τους χαιρετισμούς των εκπροσώπων των κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση, υπήρχε η αίσθηση ότι άκουγαν μάλλον κάποια φωνή της αντιπολίτευσης.

Πράγματι, οι εκπρόσωποι της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, καυτηρίασαν, χωρίς να αισθάνονται ότι φέρουν την παραμικρή ευθύνη(!),  το ανάπηρο κοινωνικό κράτος, τη λιτότητα, τη  φτώχεια, την ανεργία το κενό της ανάπτυξης και τόσα άλλα που βιώνουμε εδώ και καιρό.

Προτάθηκε, λόγου χάρη, από την πλευρά του Γενικού Γραμματέα του ΠΑΣΟΚ, η αναγκαιότητα για, κοινωνική δικαιοσύνη, για ποιοτικό κράτος παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, για κράτος μοχλό ανάπτυξης  κ.λπ. Ακούστηκαν επίσης θέσεις, για το νέο ευρωπαϊκό κοινωνικό συμβόλαιο, πυρήνας του οποίου πρέπει να είναι η προάσπιση των συμφερόντων των ανέργων των χαμηλόμισθων κ.ά.

Δεν έλειψαν και οι απόψεις για ένα απλό δίκαιο φορολογικό σύστημα, για έλεγχο του πολιτικού χρήματος και για το σύγχρονο πλαίσιο χρηματοδότησης των κομμάτων. Παρόμοια ζητήματα έθιξε και ο εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας.

Αν όμως ένα κόμμα της συγκυβέρνησης, που θεωρείται προοδευτικό, δεν μπορεί να αγγίξει μέρος των ανωτέρω, τότε ποιος ο ρόλος του στην κυβέρνηση; Τι περιμένει και δεν ασκεί πιέσεις για αλλαγές σε όλα ή για τμήμα των προαναφερθέντων; Θεωρεί ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση όλων όσων τονίστηκαν είναι μόνο μια κεντροαριστερή συμμαχία;

Οπότε, ποιος ο ρόλος τoυ στην κυβέρνηση; Δεν έχει λόγο και άποψη; Και τέλος, πώς προεξοφλεί τη συμμετοχή του σε μια προοδευτική συμμαχία που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές; Τη θεωρεί τόσο δεδομένη, ως τι;

            Κάποιοι σύνεδροι ήταν έτοιμοι να εκραγούν ακούγοντας τις θέσεις των εκπροσώπων της ΝΔ και ιδίως από ΠΑΣΟΚ, αλλά στο πλαίσιο του πολιτικού πολιτισμού συγκρατήθηκαν!

Τέλος, όλοι όσοι παρέλασαν κατά την έναρξη του συνεδρίου, αν και τόνισαν την αναγκαιότητα μιας ευρύτερης συμμαχίας, δεν τόλμησαν να θέσουν το πρωταρχικό αυτονόητο ερώτημα:

Με ποιους θα οικοδομηθεί αυτή η συμμαχία; Αν λάβουμε κατά νου ότι πηγή της πολιτικής είναι ο άνθρωπος, τότε εύλογα προκύπτει ένα δεύτερο ερώτημα.

Οι πρωταγωνιστές αυτής της προσπάθειας θα είναι όλοι οι επώνυμοι αριστεροί πολιτικοί αριβίστες που μετακομίζουν από κόμμα σε κόμμα ή οι αρχισυνδικαιστές που εύκολα αλλάζουν στρατόπεδο, στρεφόμενοι σε χώρους που υπόσχονται εξουσία;

Θα είναι επίσης, όλα τα «ρετάλια» της αυτονομαζόμενης Δημοκρατικής Παράταξης, που οδήγησαν τη χώρα σε μια περίοπτη θέση ως προς τη βαθμίδα της διαφθοράς;

Θα είναι τέλος οι αυτοχαρακτηριζόμενοι ως ριζοσπάστες, μέλη της προοδευτικής αντιπολίτευσης, που ουδέποτε καυτηρίασαν τα πελατειακό κράτος αλλά πάντοτε επιδίωκαν μεγαλύτερο μερίδιο από αυτό;

Θα είναι όσοι λοιπόν συνέβαλαν στη χρεοκοπία της χώρας θεωρώντας ότι το δημόσιο χρέος –που το διόγκωναν καθώς τους εξασφάλιζε την επανεκλογή τους– αποτελούσε απλά μια λογιστική έγγραφή;

Με αυτούς θα οικοδομηθεί η ευρύτερη προοδευτική συμμαχία;

Καλώς ή κακώς τέτοιες φυσιογνωμίες φαίνεται ότι εκλείπουν από το Ποτάμι. Από την άλλη, μια συμμαχία με (τουλάχιστον) φθαρμένους πολιτικούς, θα το εκτρέψει από την πορεία του! Μόνο με τις υγιείς προοδευτικές δυνάμεις –που πρέπει κάποια ώρα να επαναστατήσουν και να διώξουν το κατεστημένο της πολιτικής παρακμής των κομμάτων τους– μπορεί να συνεννοηθεί.

Διαφορετικά, συμμαχίες με μέτριους πολιτικούς, οδηγούν σε μέτριες πολιτικές!