Αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης ή φορολογικής εξόντωσης;

Το 2010 εντός των πλαισίων αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος αντικαταστάθηκαν τα τεκμήρια διαβίωσης με τις «αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης». Ο στόχος του νομοθέτη ήταν να καθιερωθεί αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού των δαπανών, οι οποίες απαιτούνται λόγω κατοχής και χρήσης ορισμένων περιουσιακών στοιχείων του φορολογουμένου.

Τοιουτοτρόπως, το ετήσιο κόστος συντήρησης αλλά και λειτουργίας κατοικιών, αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής, εναέριων μέσων, διδάκτρων σε ιδιωτικά σχολεία, οικιακών βοηθών, πισινών, κ.ά., χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως μέσο αξιολόγησης από τις φορολογικές αρχές, της ειλικρίνειας του φορολογουμένου σε σχέση με το δηλωμένο εκ μέρους του ετήσιο εισόδημα.

Στην πραγματικότητα όμως, το σύστημα αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο προσδιορισμού του ελαχίστου φορολογητέου εισοδήματος. Κατά συνέπεια, τα τεκμήρια διαβίωσης παρέμειναν στην ελληνική φορολογία απλώς με διαφορετική ονομασία, αλλά με την αυτή παλαιά συνήθη χρήση από τις φορολογικές αρχές.

Το έτος 2011 το Υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να αυξήσει τα έσοδα από τη φορολογία, αλλά επικοινωνιακά για να περιορίσει τη φοροδιαφυγή προχώρησε σε σημαντική αύξησή τους. Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλος αριθμός φορολογουμένων σε συνδυασμό με τη μείωση του αφορολογήτου, να φορολογηθούν υπέρμετρα και δυσανάλογα σε αντιστοιχία με τα πραγματικά τους εισοδήματα.

Με δεδομένη την οικονομική κατάσταση, όπως αυτή διαμορφώνεται και με τη ψήφιση του Μνημονίου 3 είναι αναγκαίο οι φορολογικές αρχές να επανεξετάσουν το ζήτημα «των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης» στα πλαίσια του νέου ενιαίου φορολογικού συστήματος το οποίο αναμένεται να εκπονηθεί. Διότι δυστυχώς με ημίμετρα, όπως η μείωσή τους κατά 50% δεν επιλύουν το πρόβλημα.

Ο φόρος εισοδήματος πρέπει να υπολογίζεται με βάση το πραγματικό εισόδημα του φορολογουμένου. Οι φορολογικές αρχές δύνανται σήμερα μέσω των φορολογικών δηλώσεων και μέσα από την καθιέρωση καθολικού συστήματος «πόθεν έσχες», μετά από ηλεκτρονική διασταύρωση όλων των στοιχείων τα οποία κατέχουν, να προσδιορίζουν επακριβώς το πραγματικό εισόδημα του κάθε πολίτη

.

Η πάταξη της φοροδιαφυγής δεν πραγματοποιείται με τεκμήρια, αλλά με συνεχείς διασταυρώσεις όλων των στοιχείων τα οποία δύναται να συλλέξουν οι φορολογικές αρχές ηλεκτρονικά. Αν οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης δε χρησιμοποιούνται επικουρικά κατά τον έλεγχο των φορολογικών αρχών,  απλά τότε μετατρέπονται αυτόματα σε τεκμήρια φορολογικής εξόντωσης των Ελλήνων πολιτών.