Το Δίλλημα της Κύπρου

Η Κυπριακή Οικονομία χαρακτηρίζεται από σημαντικό βαθμό ανάπτυξης, τα τελευταία 50 χρόνια υψηλότερο από όλες τις χώρες της ανατολικής Μεσογείους (εκτός από το Ισραήλ). Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ενώ ήταν ένα μεγάλο πλήγμα, δεν κατάφερε να ανακόψει την ανοδική πορεία του νησιού που στηρίζεται κυρίως στις υπηρεσίες (τουρισμό, ναυτιλία και χρηματοοικονομικά).

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-2004, ο πραγματικός ρυθμός αύξησης του Α.Ε.Π της Κυπριακής οικονομίας ήταν της τάξης του 3,4%, ο οποίος θεωρείται ικανοποιητικός σε σχέση με τον μέσο όρο της αύξησης του Α.Ε.Π στις χώρες της ΕΕ. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η ανάπτυξη αυτή καταγράφηκε σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης, χαμηλού πληθωρισμού, σταθερού, αλλά και ισχυρού εγχώριου νομίσματος. Επίσης, το κατά κεφαλήν εισόδημα της Κύπρου σε μονάδες αγοραστικής δύναμης έφτασε κατά το 2004 το 82,6% του αντίστοιχου μέσου όρου της ΕΕ των 25.

Η ανάπτυξη  της  Κυπριακής οικονομίας συνεχίστηκε και μετά το 2004 και, κορυφώθηκε δε με την εισαγωγή το 2007 στην ζώνη του Ευρώ και με την αλλαγή του νομίσματος. Η κρίση του 2008 την επηρέασε όχι όμως σημαντικά, αλλά η οξεία οικονομική κρίση στην Ελλάδα οδήγησε το τραπεζικό της σύστημα σε σημαντικές απώλειες, λόγω της έκθεσης του σε ελληνικά ομόλογα. Έτσι το έλλειμμα της Κύπρου έφθασε το 6,3% του Α.Ε.Π. το 2011, ενώ αντίστοιχα το χρέος το 76% του Α.Ε.Π., ενώ το 2012 υπολογίζεται στο 86% λόγω ομολογιακού δανείου της Λαϊκής τράπεζας.

Η κυπριακή οικονομία με ΑΕΠ στα 17,9 δισ. ευρώ το 2012 παρουσιάζει, μέχρι σήμερα, μια όχι προβληματική δημοσιονομική εικόνα. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, όπως και πλήθος άλλοι, εντόπισε το πρόβλημα στην υπερμεγέθυνση του κυπριακού χρηματοπιστωτικού συστήματος (ο τραπεζικός της τομέας είναι, ήταν, τέσσερις φορές το ΑΕΠ της - ωστόσο στη Βρετανία είναι πέντε, στη Μάλτα έξι, στο Λουξεμβούργο είναι 15 φορές το ΑΕΠ του, στην Ε.Ε. 3,23 φορές το ΑΕΠ της...).

Τα ενδογενή όμως αίτια της κρίσης είναι, η αδυναμία του κυπριακού κράτους να συγκρατήσει την αύξηση του κρατικού μισθολογίου και των άλλων καταναλωτικών αναγκών. Η υπερβολική αύξηση του τραπεζικού δανεισμού κυρίως την πενταετία 2006-2011. Η υψηλή εξάρτηση της  κυπριακής οικονομίας από τον χρηματοπιστωτικό τομέα χωρίς διαρθρωτικές αλλαγές οι οποίες θα συνέβαλλαν σε δυναμική ανάπτυξη άλλων τομέων της οικονομίας με εξαγωγικό προσανατολισμό και ψηλή προστιθέμενη αξία.

Σήμερα η Κύπρος βρίσκεται ενώπιον ενός οδυνηρού διλλήματος. Αν ακολουθήσει τις επιταγές της τρόικας θα οδηγηθεί σε ύφεση και σε ελεγχόμενη χρεοκοπία, αν αντιδράσει θα οδηγηθεί σε χρεοκοπία με ασύμμετρες  συνέπιες. Και οι δύο δρόμοι είναι οδυνηροί για τους Κυπρίους και απαιτούν τη διαμόρφωση ενός νέου διαφορετικού οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης, η τελική επιλογή βεβαίως ανήκει στους ίδιους. Δυστυχώς  για τους Κυπρίους το μέλλον θα αποδείξει ίσως, ποιά επιλογή είναι καλύτερη.