Τα περήφανα γηρατειά…

Πολλοί πολιτικοί αρχηγοί στο παρελθόν είχαν αναφερθεί στις ομιλίες τους με εκφράσεις όπως τα «περήφανα γηρατειά» ή τα «τιμημένα γηρατειά». Η παλαιά γενιά συνταξιούχων, πριν τη κρίση, πίστευε ότι η συνταξιοδότηση θα συνοδεύονταν με ένα εισόδημα το οποίο θα της επέτρεπε μία ικανοποιητική διαβίωση. Η κρίση και η επακολουθήσασα κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων οδήγησε στην πλήρη κατακρήμνιση της προσδοκίας αυτής.

Η πολιτική την οποία ακολούθησαν, κατά τη διάρκεια της κρίσης μέχρι και σήμερα, όλες οι Κυβερνήσεις οδήγησε στη συνταξιοδότηση, πλήθος ενεργών και εμπείρων υπαλλήλων, μαζί με εκείνους που είχαν συμπληρώσει κανονικά το συνταξιοδοτικό τους χρόνο. Αποτέλεσμα αυτών, ήταν όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία να επιβαρυνθούν υπέρμετρα με τεράστιο όγκο συνταξιούχων και να αντιμετωπίσουν προβλήματα στα διαθέσιμα ποσά για τις συντάξεις.

Οι λύσεις οι οποίες επιλέχθησαν από το αρμόδιο Υπουργείο είχαν ως κύριο σκοπό τη μείωση των καταβαλλομένων συντάξεων με σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων, όπως οι εισφορές αλληλεγγύης. Οι «συνταξιούχοι της κρίσης» διαπίστωσαν ότι οι παρεμβάσεις αυτές με νόμους, τους οποίους ψήφισε η Ελληνική Βουλή, είχαν άμεσες επιπτώσεις ως προς το τελικό ύψος του καταβαλλόμενου εφάπαξ, της σύνταξης αλλά και της επικούρισης.

Όλοι οι συνταξιούχοι, αρκετοί δε από αυτούς σε παραγωγική ακόμη ηλικία, διαπίστωσαν παράλληλα ότι με διάφορους νόμους και εγκυκλίους οι ασφαλιστικοί φορείς δεν επέτρεπαν την απασχόληση τους. Στην προσπάθεια να πολεμήσει το τέρας της ανεργίας, η πολιτική ελίτ που κυβερνά τη χώρα, απαγόρευσε σε συνταξιούχους με εμπειρία και προσόντα, που δε διέθεταν οι νέοι εργαζόμενοι, να απασχοληθούν με τιμωρία την περικοπή της σύνταξης.

Σαφώς υπάρχουν πολλές παράμετροι που ίσως δικαιολογούν το μέτρο αλλά δε λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματά του. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι, πρώτον ότι η απαγόρευση δε μείωσε την ανεργία γενικότερα, δεύτερον αρκετοί συνταξιούχοι οδηγήθηκαν στο να εργάζονται μη νόμιμα με όλες τις συνέπειες, τρίτον η σημαντική μείωση των εισοδημάτων ανάγκασε πολλούς συνταξιούχους να καθυστερούν της πάσης φύσεως υποχρεώσεις τους.

Είναι γεγονός ότι οι συνταξιούχοι αποτελούν το πλέον εύκολο τμήμα του πληθυσμού για τη λήψη μέτρων από την οποιαδήποτε κυβέρνηση. Επειδή δεν έχουν συνοχή, εκπροσώπηση, κοινά συμφέροντα και έχουν μεγάλη διασπορά αποτελούν το εύκολο «θύμα» των μέτρων. Ξεχνούν όμως οι διάφοροι τεχνοκράτες ότι, σήμερα ο αριθμός τους ξεπερνά τον αντίστοιχο των εργαζομένων και αυτό στην πολιτική μεταφράζεται σε αρνητικές ψήφους.

Η κοινωνική πρόνοια επίσης για τους συνταξιούχους αποτελεί μακρινό όνειρο. Οι παροχές περίθαλψης οι οποίες στις ηλικίες αυτές είναι ουσιαστικές και αναγκαίες γίνονται συνεχώς περισσότερο απρόσιτες για μεγάλο αριθμό συνταξιούχων. Οι συμμετοχή στα φάρμακα, στις επισκέψεις και στις εξετάσεις ξεπερνούν κατά πολύ τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό με αποτέλεσμα να γίνονται περικοπές, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις είναι θανάσιμες.

Όλα αυτά άρχισαν να δημιουργούν προβλήματα και στον κοινωνικό ιστό της χώρας. Ο θεσμός της οικογένειας ο οποίος επί χρόνια στήριζε τους Έλληνες εξακολουθεί και σήμερα να αποτελεί την ασπίδα στην κρίση. Υπάρχουν μεγάλες αριθμητικά οικογένειες οι οποίες ζουν αποκλειστικά και μόνο με τις συντάξεις των παππούδων γιατί οι γονείς είναι άνεργοι. Η αναγκαστική όμως συγκατοίκηση αρχίζει να δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα λόγω του χαμηλού εισοδήματος αλλά και της μακροχρόνιας ανεργίας της μέσης ηλικίας.

Η διατήρηση των συνταξιούχων στα επίπεδα των απολαβών που χορηγούσαν τα ταμεία τους ίσως είναι αδύνατη. Η απασχόληση όμως ορισμένων «προνομιούχων» έχει επιτραπεί με σχετικές διατάξεις των ασφαλιστικών φορέων, όπως επίσης και οι συντάξεις άλλων «προνομιούχων» έχουν αποκατασταθεί ως προς το ύψος τους σε μεγάλο βαθμό. Η μεγάλη αδικία όμως προέρχεται από την καταβολή σύνταξης σε εκείνους που δεν εισέφεραν ποτέ.

Εν κατακλείδι τα «περήφανα γηρατειά» αποτελούν μύθο. Η σημερινή πραγματικότητα των συνταξιούχων αποδεικνύει αδικίες, προνόμια, ανισότητες και κοινωνική αβεβαιότητα για το αύριο. Η μείωση του εργατικού δυναμικού και η αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα στο ελληνικό κοινωνικό σύστημα. Οι συνεχείς περικοπές με άμεσο ή έμμεσο τρόπο κορυφώνουν την αγωνία του αύριο μιας γενεάς συνταξιούχων οι οποίοι βέβαια σήμερα εξαργυρώνουν το τίμημα των όποιων επιλογών τους.